Πριν από μια δεκαετία περίπου, ως υπεύθυνος επικοινωνίας ενός Συνδέσμου Οινοποιών, σε μια από τις μεγαλύτερες οινοπαραγωγικές ζώνες στη χώρα μας, είχα αντιληφθεί την ανάγκη του οινικού τουρισμού από την πλευρά των ντόπιων οινοπαραγωγών. Κυρίως πώς αυτό θα μπορούσε να επιδράσει θετικά και όχι μόνο οικονομικά, αλλά και κοινωνικά σε μια τοπική και θα έλεγα «κλειστή» κοινωνία. Ήταν θέμα χρόνου να το αντιληθφούν και οι ίδιοι οι οινοποιοί και οι επαγγελματίες.
Στη συνέχεια, εργαζόμενος στον τουρισμό, έβλεπα την ανάγκη, νέων κυρίως ανθρώπων να επικοινωνήσουν με τον κόσμο του κρασιού. Να γνωρίσουν περισσότερα για ένα προϊόν που η συζήτηση στα μέσα έτσι κι αλλιώς γινόταν όλο και πιο ενδιαφέρουσα. Πολλοί ένιωθαν και μιλούσαν σαν ειδικοί, άλλοι ένιωθαν γοητευμένοι άπό όσα έχει να αφηγηθεί το κρασί το τερουάρ μιας περιοχής.
Άρχισε πλέον να ακούγεται πολύ ο όρος οινικός τουρισμός ή οινοτουρισμός, όπως αδόκιμα αναφέρεται. Από τα λόγια, την επιθυμία, τις εκδηλώσεις στα οινοποιεία μέχρι να μπορούμε στην πράξη να μιλήσουμε για οινικό τουρισμό στην Ελλάδα, χρειάζεται ακόμα να γίνουν πολλά.
Banner Inside Article - 728x90
Το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να γνωρίσουμε τον ελληνικό αμπελώνα.
Ο Ελληνικός Αμπελώνας, διάσπαρτος σε όλη τη χώρα, αξιοποιώντας το πολυποίκιλο ανάγλυφο του εδάφους, με τα βουνά, τις πεδιάδες, τις θάλασσες και τα διαφορετικά μικροκλίματα, δεν αποτελεί μόνο μια παραγωγική δραστηριότητα, αλλά και μια ευκαιρία για απολαυστικά ταξίδια.
Σας παρουσιάζουμε κάποιες από τις πιο γνωστές διαδρομές στην Ελλάδα, σε οργανωμένες οινοπαραγωγικές ζώνες, αναφέροντας φυσικά ότι υπάρχουν αμέτρητες ακόμα, αφού σε όποια γωνιά της πατρίδας μας και να στρίψετε, ένα αμπέλι είναι πολύ πιθανό να βρεθεί μπροστά σας.
Νεμέα, η μεγαλύτερη οινοπαραγωγική ζώνη της χώρας και το μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον.
Η ζώνη ΠΟΠ της Νεμέας είναι η μεγαλύτερη οινοπαραγωγική ζώνη της Ελλάδας και περιλαμβάνει 17 χωριά και 32.000 στρέμματα αμπελώνα με κύρια ποικιλία το αγιωργίτικο από το οποίο παράγεται το κρασί ΠΟΠ ΝΕΜΕΑ.
Μετά από μια μακρά περίοδο αναμονής τα τελευταία χρόνια η ζώνη της Νεμέας είναι ο πιο γρήγορα ανερχόμενη περιοχή σε ότι αφορά στην ανάπτυξη του οινικού τουρισμού. Και δεν είναι μόνο το ότι βρίσκεται κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Αθήνα, οι εξαιρετικά εκτεταμένοι καταπράσινοι αμπελώνες, και τα περισσότερα από 40 οργανωμένα οινοποιεία. Είναι και η ενσωμάτωση νέων υποδομών στη διαμονή και την εστίαση που δεν υπήρχαν τα προηγούμενα χρόνια.
Τώρα ο επισκέπτης μπορεί και να φάει καλά και να διανυκτερεύσει στη Νεμέα, κάτι που δεν ήταν αυτονόητο πριν λίγα χρόνια.
Φυσικά δεν είναι επισκέψιμα όλα τα οινοποιεία, αλλά στα περισσότερα μπορείτε να απολαύσετε δραστηριότητες που αφορούν στο κρασί, όπως γαστρονομικές απολαύσεις ειδικά για σας, περιηγήσεις ή εξερευνήσεις στους αμπελώνες, καθώς και τη διαδικασία παραγωγής κρασιού,
Κυρίως μπορείτε να προμηθευτείτε ιδιαίτερα κρασιά σε πολύ ελκυστικές τιμές και μειωμένες τιμές που συμβάλλουν στην απόσβεση ενός μέρους του κόστους της επίσκεψής σας.
Γνωστά οινοποιεία στην περιοχή είναι τα κτήματα ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ, ΠΑΛΥΒΟΥ, ΣΚΟΥΡΑ, τα οινοποιεία ΣΕΜΕΛΗ, ΛΑΦΑΖΑΝΗ, ΛΑΥΚΙΩΤΗ, ΛΑΝΤΙΔΗ κ.ά
Επίσης μπορείτε να επισκεφτείτε τον ιδιαίτερα εντυπωσιακό αρχαιολογικό χώρο στην Αρχαία Νεμέα με το Μουσείο και το Αρχαίο στάδιο, όπου την αρχαιότητα τελούντο οι πανελλήνιοι αγώνες Νέμεια, καθώς και κοντινές εμβληματικούς προορισμούς, όπως οι Μυκήνες ή το Ναύπλιο.
Μαντινεία: η τερπνή χώρα του Μοσχοφίλερου, από τα χρόνια του Ομήρου
Η Μαντίνεια, γνωστή ως Μαντινεία ήταν αρχαία πόλη της Αρκαδίας την οποία μνημονεύει και ο Όμηρος ως τερπνή χώρα ("Μαντινέη ερατινέη"). Βρίσκεται πολύ κοντά στην Τρίπολη και ο μεγαλύτερος οικισμός στην περιοχή είναι η Νεστάνη
Το όνομα Μαντινεία σήμερα, χαρακτηρίζει την περιοχή αλλά αποτελεί και Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης για το κρασί που παράγεται στους αμπελώνες της ζώνης από τη λευκή ποικιλία Μοσχοφίλερο. Εδώ 13 οινοποιεία της περιοχής κάτω από τον τίτλο The Mantinians έχουν αναλάβει την πρωτοβουλία να συμβάλουν στην περαιτέρω ανάδειξη, προβολή και διαφύλαξη της πολύπλευρης Μαντινείας και των οίνων της. Ανάμεσά τους τα κτήματα Σπυρόπουλου και Τσέλεπου και τα οινοποιεία Juliet & Romeo, Novus (Νασιάκος) Μπουτάρη κ.ά.
Και εδώ όπως και στη Νεμέα το οινικό ταξίδι μπορεί να συνδυαστεί με μια επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο, όπου ο επισκέπτης μπορεί να δει το αρχαίο θέατρο των πρώιμων ελληνιστικών χρόνων (4ος/3ος αιώνας π.Χ.), το Βουλευτήριο, Λείψανα της αρχαίας Αγοράς, κι ένα λουτρικό συγκρότημα των ρωμαϊκών χρόνων.
Σαντορίνη, η παγκόσμια αναγνώριση του ασύρτικου και η ιδιάιτερη γοητεία του Vinsanto
Η Σαντορίνη μετά τη Μύκονο είναι το πιο γνωστό τοπόσημο στην Ελλάδα και φυσικά από τα πιο γνωστά παγκοσμίως. Πολλοί τη θεωρούν ξεχωριστή χώρα και όχι ελληνικό νησί. Αυτό το οφείλει στην απίστευτη ομορφιά του ηφαιστειακού της τοπίου που δεσπόζει στο απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου. Εκτός όμως από όλες τις άλλες ομορφιές και τα αξιοθέατα που τη χαρακτηρίζουν είναι ένας από τους πιο σπουδαίους οινικούς προορισμούς. Η ποικιλία Ασύρτικο ΠΟΠ Σαντορίνη δίνει τα πιο επιτυχημένα ίσως ελληνικά κρασιά που κυκλοφορούν σε όλο τον κόσμο. Μαζί με τη Νεμέα, με το Αγιωργίτικο, τη Μαντινεία με το μοσχοφίλερο και τη Νάουσαμε το ξινόμαυρο θεωρούνται οι 4 πρεσβευτές του ελληνικού ποιοτικού κρασιού στο εξωτερικό. Το ηφαιστειογενές έδαφος του νησιού είναι η καλύτερη προίκα όχι μόνο για το ασύρτικο, αλλά και για ονομαστά κρασιά, όπως το νυχτέρι, το αθήρι, αλλά και το σπουδαίο γλυκό vinsanto.
Τα πιο γνωστά οινοποιεία που θα συναντήσετε στη Σαντορίνη είναι τα κτήματα Σιγάλα και Αργυρού και τα οινοποιεία Γαβαλά, Χατζηδάκη, Γαία, Μπουτάρη, Καραμολέγκου, Santo wines κ.ά.
Νάουσα και ξινόμαυρο. Οι τανίνες που αγαπήσαμε
Στη Νάουσα, στις πλαγιές του Βερμίου, σε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον ανάγλυφο τοπίο, περίπου 6.000 – 6.500 στρέμματα φυτεμένα με την ποικιλία ξινόμαυρο δημιουργούν τον πιο ενδιαφέροντα αμπελώνα της Βόρειας Ελλάδας που αποδίδει τους ταννικούς οίνους ΠΟΠ Νάουσα. Το ορεινό φυσικό τοπίο του Βερμίου, σε συνδυασμό με τον κάμπο γεμάτο με ροδακινές, επίσης ένα ΠΟΠ προϊόν, καθώς και τα πολλά νερά, κάνουν ιδιαίτερα ελκυστικό ένα οινικό ταξίδι στην περιοχή.
Μετά την αποβιομηχάνιση της Νάουσας, με την παύση λειτουργίας των κλωστοϋφαντουργείων, ο αμπελώνας και τα 20 επισκέψιμα οινοποιεία αποτελούν την οικονομική ευκαιρία της περιοχής, η οποία καταλαμβάνει πλέον σημαντική θέση στον παγκόσμιο οινικό χάρτη.
Τα πιο γνωστά οινοποιεία είναι τα κτήματα Κυρ Γιάννη, Φουντή, Χρυσοχόου, Κελεσίδη, Διαμαντάκου, οι αμπελώνες Θυμιόπουλου και τα οινοποιεία Δαλαμάρα, Vaeni Naoussa, Μαρκοβίτη κ.ά.
Αν μάλιστα, προγραμματίσετε το ταξίδι σας στη Νάουσα, την Άνοιξη, θα έχετε την τύχη να το συνυάσετε με ένα υπέροχο και μοναδικό θέαμα, τις ανθισμένες ροδακινιές.
Αμύνταιο και Γουμένισσα. Τα αμπελοτόπια εμός πανέφορφου τόπου
Το ξινόμαυρο δεν καλλιεργείται μόνο στη Νάουσα, αλλά και στο Αμύνταιο, αποδίδοντας τα κρασιά ΠΟΠ Αμύνταιο. Μια περιοχή που μπορεί να αποδειχτεί μια από τις πιο πλούσιες και ενδιαφέρουσες οινικές διαδρομές στη Βόρεια Ελλάδα, καθώς συνδυάζει ένα πλήθος από αξιοθέατα και δραστηριότητες. Πραγματικά δεν ξέρει που να πρωτοπάει κανείς όταν βρίσκεται σε έναν αμπελώνα ή ένα οινοποιείο στην περιοχή. Στη Λίμνη Βεγορίτιδα και τη λίμνη Πετρών; Στον Άγιο Αθανάσιο και στο Καϊμακτσαλάν για σκι; Στην επίσης κοντινή Γουμένισα έναν άλλο ΠΟΠ αμπελότοπο του ξινόμαυρου; Στο Ξινό Νερό με το διάσημο ανθρακούχο φυσικό νερό του και το εμβληματικό εστιατόριο Κοντοσώρος; Στο Νυμφαίο, ένα από τα πιο όμορφα χωριά της Ελλάδας;
Τα πιο γνωστά οινοποιεία στο Αμύνταιο είναι το Κτήμα Κυρ Γιάννη, το Κτήμα Άλφα και το οινοποιείο ΕΑΣ Αμυνταίου και στην κοντινή Γουμένισσα το Μικρό Κτήμα Τίτος και τα οινοποιεία Αϊδαρίνη και Χατζηβαρύτη.
Ζίτσα και Μέτσοβο. Οι ορεινές οινικές εμπειρίες
Η Ήπειρος, αν και σχετικά απομονωμένη, αποτελεί από τους πιο ελκυστικούς προορισμούς της χώρας. Πόλοι έλξης οι ορεινοί όγκους της, τα πέτρινα στολίδια της στα Ζαγοροχώρια και τα Κατσανοχώρια και τα ποτάμια της με τα περίφημα τοξωτά γεφύρια. Και η φυσικά η Ηπειρώτικη γαστρονομία με τις περίφημες πίτες και τα εξαιρετικά της κρασιά. Η Ήπειρος όμως διαθέτει από τους πιο ενδιαφέροντες δρόμους του κρασιού, δίνοντας την ευκαιρία να επισκεφτεί κάποιος τους αμπελώνες της Ζίτσας με ιδιαίτερες ποικιλίες όπως η Νεμπίνα Ζίτσα, ένα αφρώδες ΠΟΠ λευκό κρασί
Η Ζίτσα είναι χωριό του Νομού Ιωαννίνων κτισμένη σε ημιορεινή θέση στην αριστερή όχθη του ποταμού Καλαμά και βρίσκεται περίπου 25 χιλιόμετρα δυτικά των Ιωαννίνων.
Τα πιο γνωστά οινοποιεία που δραστηριοποιούνται στην περιοχή είναι τα Γκλίναβος και Zoinos.
Στην Ήπειρο όμως, στις πλαγιές της Πίνδου, συναντάμε και τους αμπελώνες του Μετσόβου από τους πιο ορεινούς της Ελλάδας σε υψόμετροαπό 950 ως 1050 μέτρα στο Γινιέτς που στα βλάχικα σημαίνει αμπελότοπος. Εδώ καλλιεργούνται οι ποικιλίες Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc, Pinot Noir και Traminer, Βλάχικο, Syrah καθώς και λιγότερο γνωστές γηγενείς ποικιλίες τις περιοχής όπως η Γκουντάμπα, η Βλαχαβόνα και η Πυκνoάσσα. Το πιο γνωσρό οινοποιείο της περιοχής είναι το Κατώγι Αβέρωφ που αποτελεί και οινοτουριστικό κατάλυμα.
Παγγαίο. Τα μεγάλα οινοποιεία
Ένας ακόμα χαρακτηριστικός εκπρόσωπος των οίνων της Μακεδονικής γης, με σημαντική παρουσία στον οινικό χάρτη της χώρας, είναι και η περιοχή του Παγγαίου. Οι αμπελώνες της ζώνης ΠΓΕ (Προστασία Γεωγραφικής Ένδειξης) Παγγαίου, καταλαμβάνουν ένα μεγάλο μέροςστην περιφερειακή ενότητα Καβάλας, στο ανατολικό άκρο της Μακεδονίας. Το όρος Παγγαίο, με όλα τα ιδιαίτερα γνωρίσματα στη χημική σύσταση του εδάφους του, είναι το «μαγικό» συστατικό, στο οποίο οφείλεται η παράγωγη εξαιρετικής ποιότητας κρασιού, με διεθνή αναγνώριση. Στην περιοχή αυτή βρίσκονται σήμερα ορισμένες από τις καλύτερα οργανωμένες και πιο ανταγωνιστικές οινοποιητικές μονάδες της νοτιοανατολικής Ευρώπης, που περιβάλλονται από χιλιάδες στρέμματα αμπελώνων διαφόρων ποικιλιών. Στην περιοχή μεταξύ άλλων θα συναντήσετε τα οινοποιεία Βιβλία Χώρα του Γεροβασιλείου, τα οινοποιεία Κώστα και Νίκου Λαζαρίδη.
Κρήτη, ένας αμπελώνας με ιστορία 4.000 χρόνων
Αν και όταν μιλάμε για Κρήτη, το μυαλό πάει στη ρακή και την τσικουδιά, δεν μπορούμε να ξεχνάμε ότι εδώ βρίσκεται ένας από τους πιο σημαντικούς αμπελώνες της χώρας. Ο κρητικός αμπελώνας με ιστορία 4.000 χρόνων, καταλαμβάνει σήμερα την τρίτη θέση στον οινικό χάρτη της Ελλάδας, διαθέτοντας περίπου το 13% της συνολικής έκτασης των αμπελιών στην Ελλάδα, με πολλά προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, στο Ηράκλειο, τις Αρχάνες, τα Πεζά, τις Δαφνές και τη Σητεία. Οι γηγενείς ποικιλίες του Κρητικού αμπελώνα, Βηλιάνα, Βιδιανό, Κοτσιφάλι, Μανδηλάρι, Λιάτικο, Μοσχάτο Σπίνας κ,ά, το ανάγλυφο της κρητικής γης, αλλά και η συσσωρευμένη πείρα των αμπελουργών και οινοποιών αποδίδουν τοπικά κρασιά με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που αποκαλύπτουν μια ξεχωριστή ποιότητα.
Τα πάρα πολλά οργανωμένα οινοποιεία σε όλη την Κρήτη, από συνεταιρισμούς και ιδιώτες συνθέτουν ένα ελκυστικό και ενδιαφέρον μωσαϊκό από εκατοντάδες ετικέτες κρασιών.
Τα οινοποιεία αυτά, επισκέψιμα τα περισσότερα, προσφέρουν ευκαιρίες για οργανωμένο οινικό τουρισμό, χαρίζοντας στους επισκέπτες, μια μοναδική εμπειρία μέσα από γευσιγνωσίες και εκδηλώσεις, σε συνδυασμό με τα φημισμένα κρητικά εδέσματα που συνοδεύουν το κρασί.
Σάμος, η φυσική γλυκιά εκδοχή από τα χρόνια του Ομήρου
Αν θέλουμε ένα κρασί στην Ελλάδα με αναφορές στο σήμερα, αλλά και στην ελληνική μυθολογία και την ελληνική αρχαιότητα, δεν μπορούμε να σκεφτούμε άλλη περιοχή από τη Σάμο. Ναι, δεν είναι μόνο η Σαντορίνη που εκπροσωπεί το Αιγαίο. Το σαμιώτικο κρασί, από μοσχάτο σταφύλι είναι καταγεγραμμένο στην ελληνική μυθολογία και ιστορία, αλλά και τη λογοτεχνία από τα Ομηρικά έπη μέχρι σήμερα. Η Σάμος είναι συνδεδεμένη με τα φυσικά, γλυκά επιδόρπια κρασιά που ανταγωνίζονται επάξια τα αντίστοιχα του παγκόσμιου αμπελώνα
Εντυπωσιακή είναι μια επίσκεψη στους αμπελώνες του νησιού, οι οποίοι φυτεμένοι σε πεζούλες σε υψόμετρο 900 μέτρων παρουσιάζουν ένα σπάνιο θέαμα. Και εδώ μια επίσκεψη στα οινοποιεία του νησιού μπορεί να συνδυαστεί με πλήθος δραστηριοτήτων, όπως επισκέψεις στους σπουδαίους αρχαιολογικούς χώρους, αλλά και κολύμπι και θαλάσσια σπορ στα καταγάλανα νερά του Αιγαίου.
Στη Σάμο δραστηριοποιούνται 7 οινοποιεία με μεγαλύτερα τα δύο του Ενιαίου Οινοποιητικού Αγροτικού Συνεταιρισμού (ΕΟΣ ΣΑΜΟΥ).
Αττική. Από της Πλάκας τις ανηφοριές στα πιο σύγχρονα οινοποιεία στα Μεσόγεια
Μπορεί η εικόνα που έχουε στο μυαλό μας για τους αμπελώνες, να τους τοποθετεί στην ελληνική ύπαιθρο, όμως αν αποφασίσετε να κάνετε ένα οινικό ταξίδι στην Αθήνα, δεν θα χρειαστεί να απομακρυνθείτε και πολύ. Εδώ δεν παρατηρείται μόνο η μεγαλύτερη συγκέντρωση πληθυσμού, αλλά και αμπελώνων. Η μεγάλη αστική ανάπτυξη μας κάνει να ξεχνάμε πως η Αττική υπήρξε και παραμένει το μεγαλύτερο αμπελοτόπι της Ελλάδας, το οποίο ευνοούν το μεσογειακό κλίμα, η ηλιοφάνεια και οι ήπιοι χειμώνες. Αγγίζει τα 65.000 στρέμματα με το 80% να καλύπτονται από λευκές ποικιλίες με κυριότερη το Σαββατιανό. Το μεγαλύτερο μέρος του αμπελώνα βρίσκεται στην Ανατολική Αττική στα Μεσόγεια.
Από τις ταβέρνες της Πλάκας και της παλιάς Αθήνας και την πλακιώτικη ρετσίνα που έκαναν γνωστό το κρασί των Μεσογείων μέχρι σήμερα ο Αττικός αμπελώνας αντιστέκεται, στην οικοδόμηση και εκσυγχρονίζεται.
Τα πιο γνωστά επισκέψιμα οινοποιεία είναι του Παπαγιαννάκου στο Μαρκόπουλο, ένα πρότυπο βιοκλιματικό κτίριο, της Ρωξάνης Μάτσα, οι αμπελώνες Μάρκου και Φράγκου, η Οινότρια στο Καπανδρίτι και το εμβληματικό κτήμα Κοκκοτού στη Δροσιά.
Κεφαλονιά, η δυτική αύρα
α νησιά του Ιονίου, ένα μέρος που γνώρισε μεγάλη ελευθερία σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα και αρκετές δυτικές επιροές κλείνει τον κύκλο των οινικών μας διαδρομών. Εδώ αν ταξιδέψετε στην Κέρκυρα θα αναζητήσετε την τοπική ποικιλία με το παράξενο όνομα Κακοτρύγι, αλλά στη Ζάκυνθο τη Βερντέα, αγαπημενο κρασί του Διονυσίου Σολωμού. Όμως αν πρέπει να σταθούμε σε ένα νησί περισσότερο, αυτό είναι η Κεφαλονιά, η οποία εκτός από τις γοητευτικές παραλίες και την καταπράσινη ενδοχώρα διαθέτει και έναν από τους πιο δυναμικούς αμπελώνες στην Ελλάδα. Η ΠΟΠ Ρομπόλα είναι η πιο δυνατή φωνή που προβάλλει στην Ελλάδα και το εξωτερικό το κεφαλονίτικο κρασί, όμως η Κεφαλονιά διαθέτει και άλλα λευκά διαμάντια, όπως το Βοστιλίδι, το σπάνιο Ζακυνθινό και το ευωδιαστό Μοσχάτο, αλλά και μια ιδιαίτερη Μαυροδάφνη, τα οποία χαρίζουν ξηρές αλλά και ιδιαίτερες γλυκές εκδοχές. Τα πιο γνωστά οινοποιεία στην Κεφαλονιά είναι το Gentilini, το Divini Wines, τα κτήματα Χαριτάτου, Φοίβος κ.ά.
