Τον Βασίλη Δαζέα τον γνωρίζω πολλές δεκαετίες. Δουλέψαμε μαζί στη διαφήμιση, ήταν ένα από τους πιο επιδραστικούς γραφίστες και art director στον χώρο. Λάτρης της φύσης, τον θυμάμαι μια ζωή να τρέχει στα ποτάμια με το θρυλικό του volvo station να ψαρεύει πέστροφες. Ένα από αυτά τα ταξίδια το είχε μοιραστεί μαζί μου και είναι από τις πιο εντυπωσιακές εμπειρίες που κουβαλάω. Χαθήκαμε για ένα διάστημα, όταν έκανε τον μελισσοκόμο -πάντα κοντά στη φυση- στην Κρήτη.
Banner Inside Article - 728x90
Κι όταν ξαναβρεθήκαμε αρχίσαμε να μιλάμε πάλι για τα ψαρέματα και τα δολώματα πολλά από τα οποία κατασκευάζει μόνος του. Και επειδή τον τελευταίο καιρό η ταξιδιωτική ιστοσελίδα protithesi.com, που έχω δημιουργήσει, «μεταφράζει» ανάλογες εμπειρίες σε μορφές εναλλακτικού τουρισμού, κάναμε μια σχετική συζήτηση για το τι είναι το ψάρεμα στα ποτάμια και τα εσωτερικά νερά, αλλά και πώς αυτό θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μορφή εμαλλακτικής ταξιδιωτικής εμπειρίας. Είναι ίσως ο πιο έμπειρος στο fly fishing, δηλαδή ψάρεμα με μύγα και ο πιο ευαισθητοποιημένος οικολογικά που θα μπορούσε να είναι ο «γκουρού», όσο κι αν δεν του αρέσουν οι χαρακτηρισμοί, σε μια τέτοια πρωτοβουλία.
Πότε ξεκίνησες να ψαρεύεις στα ποτάμια και γενικότερα στα εσωτερικά νερά;
Εδώ και πολλές δεκαετίες, σχεδόν παιδί ακόμα με ένα σακίδιο στην πλάτη κι ένα εισιτήριο λεωφορείου, είχα αρχίσει να ανακαλύπτω τη μαγεία της φύσης κάνοντας κάμπινγκ. Ο στόχος μου δεν ήταν το ψάρεμα. Προέκυψε βλέποντας άλλους να το κάνουν όταν είχα κατασκηνώσει κάποτε στη λίμνη Τσιβλού, μέρος που μου είχε προτείνει ένας φίλος και που ελάχιστοι γνώριζαν τότε.
Αρχικά, όπως κι εκείνοι ψάρευα κυπρίνους. Αργότερα κάποιος Ελληνογάλλος περιηγητής μου πρότεινε το ψάρεμα της πέστροφας και μου έδειξε τα πρώτα μυστικά. Στην ουσία με μύησε σε έναν καινούργιο, κόσμο, μια διαδικασία που από τότε αποτελεί τη μόνιμη αιτία για να ανυπομονώ τα Σαβατοκύριακα και στις άδειες μου από τη δουλειά, να βρίσκομαι κοντά στη φύση και τα ποτάμια.
Τι σου προσφέρει αυτή η διαδικασία. Ποια είναι η ικανοποίηση που αντλείς;
Η ικανοποίηση δεν είναι το ίδιο το ψάρεμα, αλλά η ευκαιρία να βρεθείς κοντά στη φύση, στην ηρεμία και να βυθιστείς σε έναν αναστοχασμό που σου προσφέρει. Αν και το πλησίασμα της φύσης δεν χρειάζεται αφορμές, το ψάρεμα σου δίνει ένα παραπάνω κίνητρο. Ένα ποτάμι είναι ένας ζωντανός οργανισμός, έχει ροή, κινείται, όπως και το περιεχόμενό του. Ψαρεύοντας, συνδιαλέγεσαι με ένα ζωντανό κομμάτι της φύσης, συζητάς μαζί της, είσαι κι εσύ κι αυτή ενεργοί. Μέσα από αυτή τη δραστηριότητα υπάρχει μια αλληλεπίδραση με τη φύση.
Δεν είναι δηλαδή, η καλή ψαριά που φέρνει την ικανοποίηση;
Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, όχι. Δεν είμαστε σαν τους ψαράδες της θάλασσας που πρέπει να γεμίσουν το καΐκι τους. Ούτε το ψάρι είναι το έπαθλο ή το θήραμα που θα κρεμάσουμε στο αυτοκίνητο σαν τους κυνηγούς ή θα βγάλουμε φωτογραφία για το ίνστραγκαμ. Είναι η χαρά και η ικανοποίηση, αφού χρησιμοποίησες τον όρο, ότι αφού πιάσαμε το ψάει, σημαίνειτο ότι το ξεγελάσαμε, καθώς και το ίδιο προσπαθεί να μας ξεγελάσει και να μας αποφύγει. Είναι μια μικρή νίκη που κρατάει λίγα δευτερόλεπτα αφού, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, τα ψάρια που πιάνουμε τα ρίχνουμε και πάλι στο ποτάμι. Πρώτο γιατί νόμος δεν επιτρέπει να κρατάμε ένα ψάρι αν δεν ξεπερνά ένα ορισμένο μέγεθος, ενώ και ο αριθμός των τεμαχίων που μπορεί να κρατήσει αυτός που ψαρεύει είναι επίσης συγκεκριμένος.
Το ψάρεμα μερικών ειδών, συγκεκριμένα του κυπρίνου και της πέστροφας, θεωρούνται δραστηριότητες με αθλητικό χαρακτήρα και όταν γίνονται με σωστό τρόπο προσφέρουν μεγάλη συγκίνηση. Οι δραστηριότητές αυτές προσφέρουν, αν εμπλακείς, υψηλό βαθμό συγκίνησης και διέγερση αισθήσεων
Φυσικά, δεν εμορευόμαστε τα ψάρια και αυτά που θα κρατήσουμε είναι αυτά που μας αρκούν για ένα μαγείρεμα.
Τηρούνται όμως οι περιορισμοί; Και υπάρχει έλεγχος από τις υπηρεσίες;
Από τους συνειδητούς χομπίστες ψαράδες που το ποτάμι είναι η ζωή μας, θα έλεγα ότι τηρούνται με θρησκευτική ευλάβεια. Αλλά αυτό οφείλεται στη δική μας συνειδητή στάση και όχο στον φόβο του ελέγχου που είναι ευθύνη της δασικής υπηρεσίας και δυστυχώς πραγματοποιείται ελλειπώς, θα έλεγα. Για πολλούς λόγους προφανώς. Είτε γιατί δεν επαρκεί το ανθρώπινο δυναμικό, είτε γιατί είναι δύσκολο να καλυφθούν όλες οι περιοχές ελέγχου, είτε γιατί υπάρχει και μια χαλαρότητα.
Το πρόβλημα προέρχεται από τους ντόπιους κοντά στα ποτάμια που θεωρούν ότι έχουν ιδιοκτησιακά δικαιώματα στα νερά τους και που μαθαίνουν από μικροί να χρησιμοποιούν καταστροφικές και απαγορευμένες μεθόδους για ψάρεμα με σοβαρές επιπτώσεις. Κατά τη γνώμη μου πρέπει να αυξηθούν και οι έλεγχοι, αλλά το κλειδί είναι η περιβαλλοντική εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση της νεότερης γενιάς.
Που μπορεί να ψαρέψει κανείς; Και τι;
Η Ελλάδα είναι πλούσια σε ποτάμια και λίμνες με πλούσια πανίδα. Οι προορισμοί που προσφέρονται είναι διάσπαρτοι σε όλη την Ελλάδα σε μέρη που έχουν λίμνες και ποτάμια.
Κυρίως το ψάρεμα σαν άθλημα αφορά σε κυπρίνους και πέστροφες.
Το ψάρεμα του Κυπρίνου γίνεται κυρίως σε λίμνες και σε λίγα, αργά σε ροή, ποτάμια.
Το ψάρεμα της πέστροφας γίνεται σε ορεινά ρέματα (μικρά ποτάμια με γρήγορη ροή) και σε μεγαλύτερά ποτάμια με καθαρά και πλούσια νερά και σε μερικές λίμνες.
Ο Κυπρίνος είναι είδος που μπορεί να φτάσει κάτω από ειδικές συνθήκες και τα 30 κιλά, το ψάρεμα του είναι στατικό και προσφέρει τεχνική και αυτοσυγκέντρωση. Χαρακτηρίζεται από τη σθεναρή αντίσταση και τα μεγέθη του πού σου προσφέρουν υψηλή συγκίνηση. Μετά τη σύλληψή του, τον ζυγίζεις τον μετράς και πολλοί με μη τοξική μπογιά τον σημαδεύουν διακριτικά στην βάση της ουράς και τον επιστρέφουν στο νερό, έτσι σε περίπτωσή που τον ξαναπιάσουν μπορούν να συγκρίνουν το βάρος και το μήκος. Η αντίσταση τους είναι φανταστική και προσφέρει συγκίνησή και θέαμα.
Η πέστροφα που βρίσκεται στα ποτάμια μας είναι η καφετιά πέστροφα (brown Trout) που υπήρχε πάντα και φτάνει σε μέγεθος σε πολύ ιδανικές συνθήκες και τα 5 εώς 7 κιλά, σε μερικά ποτάμια καθώς και η ιριδίζουσα πέστροφα (Rainbow Trout) μετά από σπορά ή από άτομα που έχουν ξεφύγει από μονάδες εκτροφής) και που στην ελεύθερη μορφή της είναι αξιόλογο ψάρι και μαχητικό κατά τη σύλληψή του.
Φωτογραφία: Βασιλική Κατσίβελα
Ποιες μέθοδοι ψαρέματος υπάρχουν και ποια ακολουθείς εσύ;
Υπάρχουν δυο βασικοί μέθοδοι ψαρέματος το spinning και το fly fishing που είναι μέθοδος ιδιαίτερα αθλητική. Το ψάρεμα spinning είναι η τεχνική, κατά την οποία ο ψαράς κινεί το δόλωμα με συγκεκριμένες κινήσεις, αργές και απότομες που προσομοιάζουν στις κινήσεις των μικρών ψαριών. Γενικά το ψάρεμα της πέστροφας είναι το ψάρεμα με μύγα, όπως είναι γνωστό αφού χρησμιοποιεί ως δόλωμα μια τεχνητή μύγα φτιαγμένη έντεχνα κυρίως από φτερά.
Το spinning είναι πιο εύκολο σαν τεχνική και μπορεί να σου δώσει αποτελέσματα, απλά χωρίς ιδιαίτερη τεχνική υπερτερείς του ψαριού, αλλά δεν αισθάνεσαι την ίδια ικανοποίηση με το fly fishing. Αν μιλοούσαμε με αθλητικούς όρους θα ήταν μια unfair τακτική.
Το fly fishing όμως είναι διαφορετικό και διατηρεί όλη τη γοητεία που επιδιώκει κάποιος που θέλει να εμβαθύνει περισσότερο στην ουσία αυτού που κάνει. Βασίζεται στη μίμηση της φυσικής τροφής, απαιτεί να γνωρίζεις τις κινήσεις του ψαριού, να πείθεις τα δύσπιστα ψάρια, να παίζεις το παιχνίδι της παραπλάνησης. Είναι ένα παιχνίδι που έχεις αντίπαλο που προσπαθείς να ξεγελάσεις και που προσπαθεί να σε ξεγελάσει. Δεν επιδιώκεις την ποσότητα, αλλά παίζει ρόλο η ποιότητα. Απαιτεί παρατήρηση, υπομομονή, τακτική και ανάλυση. Και αυτά είναι που του δίνουν μια αθλητική διάσταση. Είναι μια δίκαιη μάχη και η νίκη δίνει περισσότερη ικανοποίηση. Είναι θα έλεγα μια πιο φυσική μέθοδος με λιγότερες παρεμβάσεις στο οικοσύστημα.
Εσύ ποια μέθοδο θα πρότεινες;
Αν θέλει να μάθει το ποτάμι, αν θέλει να εξελιχθεί ως ψαράς, και ως προσωπικότητα κάνοντας τη διαφορά και φυσικά να απολαμβάνει την επαφή με τη φύση, και να παίρνει από αυτή ποιοτικά και όχι ποσοτικά οφέλη φυσικά και θα πρότεινα το fly fishing.
Γενικά τι θα συμβούλευες κάποιον που θέλει να ξεκινήσει το ψάρεμα στα εσωτερικά νερά;
Φωτογραφία: Βασιλική Κατσίβελα
Να έχει αγάπη για τη φύση, αλλά και την πρόθεση να τη γνωρίσει με τους όρους που αυτή επιβάλλει και όχι με τους δικούς του.
Να διαθέτει υπομονή, να μην είναι θηρευτής, αλλά εραστής του ποταμιού.
Να ξεκινήσει δίπλα σε κάποιον που μπορεί να του διδάξει τα μυστικά και τη φιλοσοφία του ψαρέματος. Να συζητά και να κατανοεί γιατί γίνεται αυτό και γιατί το άλλο.
Να έχει διάθεση να διαβάσει, να ασχοληθεί, να μάθει όσο το δυνατόν περισσότερα. Σήμερα, αντίθετα από τη δική μας εποχή, μπορεί να βρει πλήθος πληροφοριών στο διαδίκτυο.
Και πάνω από όλα να συμβουλευτεί τη νομοθεσία, η οποία είναι διαθέσιμη και να είναι σίγουρος ότι μπορεί να την ακολουθήσει, χωρίς τον πειρασμό να την παραβεί
Είναι ακριβό σπορ; Χρειάζεται ειδικό εξοπλισμό;
Είναι ένα απλό σπορ, για ψάρεμα μιλάμε, άλλωστε και με αυτή την έννοια είναι οικονομικό. Δεν χρειάζεται σκάφος και ιδιαίτερο αλιευτικό εξοπλισμό, όπως το ψάρεμα στη θάλασσα. Ασφαλώς όμως και χρειάζεται κάποιον εξοπλισμό που ανάλογα με τα χρήματα που μπορεί να διαθέσει κανείς το κόστος του μπορεί να κυμαίνεται. Μπορεί να ξεκινήσει με ένα απλό καλάμι και ένα δόλωμα και να επεκταθεί σε στολές, εξειδικευμένα δολώματα, εξοπλισμό κάμπινγκ κλπ. Μία παράμετρος ακόμα είναι και το κόστος μετακίνησης μιας και δεν βρισκόμαστε όλοι δίπλα σε ποτάμια. Γενικά είναι ένα απλό άθλημα που σου ζητάει όσα μπορείς να διαθέσεις. Τον εξοπλισμό θα τον βρείτε σε αρκετά καταστήματα αλιείας κυρίως της επαρχίας αλλά και της Αθήνας που ειδικεύονται σε αυτά τα είδη ψαρέματος.
Το ψάρεμα στη θάλασσα έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε τουριστική δραστηριότητα με την καθιέρωση της τουριστικής αλιείας και την έκδοση σχετικών αδειών. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και με το ψάρεμα στα εσωτερικά νερά.
Φωτογραφία: Βασιλική Κατσίβελα
Ξέρω ότι εσύ και η ομάδα σου στην protithesi.com αναζητάτε να προωθήσετε νέες μορφές εναλλακτικού τουρισμού και είναι δικαιολογημένο το ενδιαφέρον που έδειξες όταν αρχίσαμε να μιλάμε και πάλι για το ψάρεμα στα ποτάμια. Είναι αλήθεια ότι θα μπορούσε να είναι μια πολύ γοητευτική ιδέα για εκδρομικές εξορμήσεις στη φύση. Μέχρι σήμερα το ποτάμι έχει συνδεθεί με τουριστικές δραστηριότητες που αφορούν στο Kayak και το rafting. Ίσως επειδή έχουν μια μεγαλύτερη μαζικότητα, διατηρώντας το στοιχείο της περιπέτειας και εκλύουν περισσότερη αδρεναλίνη αλλά και επειδή φυσικά, έχουν πρροβληθεί περισσότερο και έχουν δημιουργηθεί για αυτά εταιρίες και γραφεία με εξειδικευμένο προσωπικό.
Το ψάρεμα με μύγα στα ποτάμια είναι μια πιο ήπια διαδικασία, απαιτεί υπομονή, αλλά έχει και πολύ μεγαλύτερη γοητεία. Αν καταφέρει η ιστοσελίδα σας να το προωθήσει και ως μορφή εναλλακτικόύ τουρισμού, θα έχει πιστωθεί και μια πρωτιά που αξίζει τον κόπο.
Πώς θα περιέγραφες μια ιδανική εκδρομική εξόρμηση για ψάρεμα στο ποτάμι;
Θα έβλεπα μια μικρή ομάδα με μέλη που μπορούν να επωμισθούν το ατομικό κόστος ενός εξοπλισμού τον οποίο, άλλωστε, θα μπορούν να χρησιμοποιούν και σε μελλοντικές εξορμήσεις. Φυσικά θα μπορούσε να τον παρέχει κατά περίπτωση και ένα γραφείο που θα αναλάμβανε επαγγελματικά μια τέτοια εξόρμηση. Χρειάζεται ένας έμπειρος οδηγός ψαράς που θα τους καθοδηγεί, θα επιλέξει την τοποθεσία και τους διδάξει τον τρόπο να ξεκινήσουν. Αυτό μπορεί να χρειαστεί και περισσότερες από μία εξορμήσεις, ώστε να εξοικειωθούν περισσότερο με τις συνθήκες και τις τεχνικές. Θα μπορούσε η εξόρμηση να έχει τον χαρακτήρα μια ημερήσιας εκδρομής, αλλά και ενός διημέρου, ώστε να μη χρειαστεί η επανάληψη της εκπαίδευσης να γίνει σε μεταγενέστερο χρόνο. Σε αυτή την περίπτωση, θα μπορούσαν τα μέλη της ομάδας να μείνουν σε ένα κατάλυμα κοντά στο ποτάμι ή να κατασκηνώσουν δίπλα σε αυτό.
Εσύ ως ένας από τους πιο παλιούς έμπειρους και ευαοσθητοποιημένους ψαράδες, θα ήσουν διατεθειμένος να διδάξεις νέους ανθρώπους και να ήσουν οδηγός σε μια τέτοια εξόρμηση;
Νομίζω ότι θα το έκανα με ιδιαίτερη χαρά. Άλλωστε είναι κάτι που δεν έχω σταματήσει να κάνω με πολύ αγαπημένους φίλους που θέλουν να γνωρίσουν αυτή την εμπειρία...
