Eμψυχωτής της βιωματικής ταξιδιωτικής εμπειρίας
Τον Αλέξανδρο τον γνώρισα όταν ήταν ακόμα πολύ νέος. Ήταν μαθητής μου στη σχολή ΑΚΤΟ στο μάθημα της διαφήμισης και επικοινωνίας κι αισθανόμουν περήφανος καθώς μάθαινα, όπως και για άλλους μαθητές μου, ότι διέπρεπε για πολλά χρόνια σαν δημιουργικός διευθυντής σε μια από τις μεγαλύτερες διαφημιστικές εταιρίες.
Banner Inside Article - 728x90
Και είναι τιμή μου που ακόμα και σημερα μου απαντάει στα μηνύματά μου με την προσφώνηση «δάσκαλε». Όμως η μεγάλη αγάπη του Αλέξανδρου ήταν τα ταξίδια και η φωτογραφία ή μάλλον τα ταξίδια που θα του έδιναν της ευκαιρία να εκφράζεται μέσω της φωτογραφίας. Έγινε γνωστός μέσα από τα social media, όπου χιλιάδες ακόλουθοι θαύμαζαν τις φωτογραφίες σε απομακρυσμένους τόπους και αυτόχθονες φυλές και που ζήλευαν τα ταξίδια του, ενώ εμφανίζεται συχνά σε τηλεοπτικά, έντυπα και online μέσα όπου δίνει συνεντεύξεις με αφηγήσεις και φωτογραφίες από τα γοητευτικά του ταξίδια. Όποιος θέλει να δει τις φωτογραφίες αυτές αλλά και σημαντικά κείμενα και πληροφορίες για πολλούς γνωστούς και άγνωστους προορισμούς στον κόσμο, μπορεί να επισκεφτεί την προσωπική του σελίδα tripinpictures.com
Σήμερα, εξακολουθεί να είναι υπέρμαχος του ανεξάρτητου ταξιδιού και των ταξιδιών εμπειρίας, ενώ ταυτόχρονα έχει ιδρύσει ένα γραφείο εναλλακτικών ταξιδιών που ονομάζεται Planet Voyagers και έχει ήδη γίνει γνωστό. Μου κάνει την τιμή να μου δώσει την πρώτη του συνέντευξη με την ιδιότητα αυτή.
Πώς γίνεται η μετάβαση από τη διαφήμιση στο ταξίδι, τη φωτογραφία και στη συνέχεια στην επαγγελματική ενασχόληση με τον τουρισμό;
Η φωτογραφία ξεκίνησε ταυτόχρονα με την εξέλιξη του ταξιδιωτικού μου πάθους, τον καιρό που εργαζόμουν στη διαφήμιση. Στον περιορισμένο χρόνο της αδείας ενός υπαλλήλου, θυσίαζα τις παραλίες και τις ομορφιές της χώρας μου, για να εξερευνήσω τον πλανήτη, ανεξάρτητα, χωρίς πρόγραμμα, συχνά σε απαιτητικούς, δυσπρόσιτους και μη τουριστικούς προορισμούς, με ένα σακίδιο στην πλάτη και μια φωτογραφική μηχανή στο χέρι. Το μεγαλύτερο άγχος μου δεν ήταν ο κίνδυνος, σε επικίνδυνα μέρη ή εμπόλεμες περιοχές, αλλά το να προλάβω να γυρίσω έγκαιρα, πριν λήξει η άδεια, ώστε να μην απολυθώ από την εργασία μου. Σκεφτόμουν, ότι αν με απήγαγαν οι Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν ή η Al Qaeda στο Μάλι, δε θα μπορούσα να δικαιολογήσω την απουσία στη δουλειά μου, αν επιβίωνα βέβαια. Οι φωτογραφίες μου άγγιξαν τον κόσμο, δημοσιεύτηκαν σε διεθνείς ιστοσελίδες, όπως το National Geographic, έκανα αρκετές ατομικές εκθέσεις φωτογραφίας κι εγώ πιθανόν απέκτησα τη φήμη ενός «παράτολμου» ταξιδιώτη. Το πάθος μου για τα ταξίδια έφερε έστω και καθυστερημένα την απόφαση να αλλάξω καριέρα και να αφήσω δια παντός τον χώρο της διαφήμισης στον οποίο είχα αφοσιωθεί για αρκετές δεκαετίες. Ως φυσική πορεία, το επόμενο επάγγελμά μου δε θα μπορούσε να μη σχετίζεται με αυτό το πάθος. Άλλωστε υπήρχε μεγάλο κοινό που επιθυμούσε να ακολουθήσει τη δική μου ταξιδιωτική προσέγγιση, να γνωρίσει τους τόπους αυτούς βιωματικά και όχι μόνο μέσα από τις εικόνες μου. Έτσι ξεκίνησε το project των Planet Voyagers δυόμισι χρόνια πριν, με ένα ταξίδι «παρέας» που συνεχίζει με την ίδια φιλοσοφία, διοργανώνοντας ταξίδια εμπειρίας και όχι αναψυχής.
Ταξίδια εμπειρίας και όχι αναψυχής. Αυτό είναι που χαρακτηρίζει τους Planet Voyagers;
Κυρίως θα έλεγα, το ταξίδι μέσα από μια αναζήτηση της αυθεντικότητας, της επαφής με τον Άνθρωπο και της ουσιαστικής, μη τουριστικής προσέγγισης του κόσμου μας. Θεωρώ ότι ο καθένας, όπως κι εγώ θα μπορούσε να ταξιδεύει ανεξάρτητα οπουδήποτε. Επίσης θεωρώ ηθικό, τους προορισμούς που γνωρίζω και μεταδίδω να τους έχω εξερευνήσει μόνος μου, και όχι με τις υπηρεσίες κάποιου άλλου γραφείου. Φυσικά είναι απολύτως σεβαστοί και λογικοί οι λόγοι για τους οποίους κάποιος δε θέλει, δεν έχει το χρόνο να διοργανώσει, ή δεν επιθυμεί να αναλάβει την ευθύνη και την περιπλοκότητα του να ταξιδέψει ανεξάρτητα.
Αυτό το κενό, που υπήρχε μεταξύ των «στείρων» τουριστικών πακέτων και της ουσίας ενός ανεξάρτητου ταξιδιού, ήρθαν να συγκεράσουν οι Planet Voyagers. Δημιουργούμε λοιπόν ολιγομελή ομαδικά ταξίδια «παρέας», που έχουν μεν την απαιτούμενη οργάνωση και τις συνθήκες, αλλά και την προσέγγιση και ευελιξία ενός ανεξάρτητου ταξιδιού. Τα ταξίδια μας είναι σε προορισμούς εκτός Ευρώπης, σε χώρες μη τουριστικές, όπως η Αιθιοπία, το Πακιστάν, η Ναμίμπια, η Μαδαγασκάρη, η Μιανμάρ, η Σοκότρα της Υεμένης, αλλά και πιο σύγχρονες χώρες όπως η Ιαπωνία που όμως τη γνωρίζουμε ουσιαστικά και όχι σε ένα αποστειρωμένο πρόγραμμα. Μετακινούμαστε με μετρό και περπατάμε πολύ στις πόλεις, μένουμε σε παραδοσιακά ryokan ή και σε capsule hotels. Σε άλλους προορισμούς, όπου απαιτείται, μένουμε συχνά σε σκηνές, στην Αφρική, στη Σοκότρα κλπ.
Εκτός από τα ομαδικά ταξίδια που συνοδεύουμε εμείς οι ίδιοι, σχεδιάζουμε και πολλά ατομικά ταξίδια, σε πολλά μέρη του κόσμου.
Ποιοι είναι οι ταξιδιώτες των Planet Voyagers; Ξέρουν τι θα βρουν όταν απευθύνονται σε σας; Και δεν εννοώ το πρόγραμμα, αλλά αυτό το διαφορετικό ύφος ταξιδιού.
Ναι το ξέρουν. Έρχονται να ζητήσουν και να ζήσουν αυτό για το οποίο μας γνωρίζουν ή έχουν ακούσει για μας. Για να αποθαρρύνουμε όσους δεν είναι έτοιμοι για τέτοια ταξίδια ή δεν έχουν επίγνωση των συνθηκών σε χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, έχουμε θέσει ένα «φίλτρο», με την έννοια ότι τα δύσκολα ταξίδια, τα παρουσιάζουμε ακόμα πιο δύσκολα, για όσους δεν είναι πραγματικά διατεθειμένοι να τα ακολουθήσουν. Η εταιρεία μας όπως ανέφερα προσφέρει ταξίδια εμπειρίας και όχι ταξίδια αναψυχής. Τα ταξίδια αναψυχής δεν τα κατακρίνω, απλά εμείς δεν προσφέρουμε κάτι τέτοιο στα ομαδικά ταξίδια μας, ειδικά σε προορισμούς όπου δεν υπάρχουν υποδομές και δεν θέλουμε ο ταξιδιώτης να έχει λανθασμένες προσδοκίες. Υπάρχουν προορισμοί τόσο παρθένοι και αναλλοίωτοι από τον τουρισμό, όπως η Σοκότρα, όπου ο επισκέπτης δε θα μείνει σε πολυτελές ξενοδοχείο, αλλά σε ελεύθερο κάμπινγκ με τουαλέτα στην ύπαιθρο. Γι’ αυτό αναζητάμε ανθρώπους με κοινή αντίληψη και κοινές αναφορές για το ταξίδι.
Στα ατομικά ταξίδια βέβαια, αν ο προορισμός διαθέτει υποδομές, μπορούμε να προσφέρουμε υπηρεσίες υψηλής άνεσης και πολυτέλειας σε όποιον το ζητήσει, όπως έχουμε κάνει για πολλούς ταξιδιώτες διαφόρων κοινωνικοοικονομικών ομάδων, από low budget έως VIP.
Πώς είναι η ζωή με μια βαλίτσα στο χέρι; Πόσο έυκολο είναι να διαχειριστεί κάποιος σαν και εσένα τόσες πληροφορίες και αλλαγές παραστάσεων; Τι γίνεται με την οικογενειακή ζωή... αν δεν σε βλέπει το σπίτι σου;
Στο παρελθόν μου ήταν κάπως δύσκολη η επαναφορά από τη σκόνη της Αφρικής ή το μπαρούτι ενός πολέμου, στο corporate περιβάλλον της εργασίας μου. Πιο πολύ όμως επηρέαζε τις προσωπικές μου σχέσεις, καθώς απουσίαζα συχνά από αυτές.
Όταν γνώρισα όμως τη νυν σύντροφό μου μας ένωσε ένα κοινό ταξιδιωτικό πάθος, με κατανόηση της ανάγκης μας για ταξίδι, είτε μαζί είτε χώρια όταν δεν ήταν εφικτό διαφορετικά. Μαζί άλλωστε ιδρύσαμε τους Planet Voyagers, μαζί μοιραζόμαστε το ίδιο όραμα και τα ταξίδια της εταιρείας, αναλαμβάνοντας διαφορετικές αποστολές ο καθένας μας. Πριν από λίγους μήνες μάλιστα αποκτήσαμε και μια κόρη, που θα μπορεί να υπερηφανεύεται ότι έχει ταξιδέψει σε 4 ηπείρους από τα γεννοφάσκια της. Επειδή πολλοί με ρωτάνε αν το σπίτι μου είναι ο κόσμος, απαντώ όχι. Το σπίτι μου είναι η Ελλάδα, ο τόπος και οι οικείοι μου, στα οποία αποζητώ να επιστρέφω.
Πόση διαφορά έχει ένα ταξίδι προσωπικό από ένα ταξίδι με την επαγγελματική ευθύνη να συνοδεύσεις ένα γκρουπ, μια παρέα; Τα απολαμβάνεις το ίδιο;
Έχει αρκετές διαφορές αλλά και ομοιότητες από ένα ταξίδι που θα έκανα με δυο φίλους. Προσωπικά νιώθω ότι είμαι με μια παρέα, ακόμα και αν δεν ταιριάζουμε όλοι μεταξύ μας, και ξεχνάω την επαγγελματική σχέση. Προσπαθώ να μεταφέρω στα μέλη της παρέας την εμπειρίες που έχω αποκομίσει από το ίδιο ταξίδι όταν το εξερευνούσα ατομικά, ώστε να το απολαύσουν στο μέγιστο. Όμως σαν διοργανωτής και αρχηγός της αποστολής έχω μεγάλη ευθύνη, άγχος και υποχρεώσεις. Πρέπει να διασφαλίζω την ομαλή λειτουργία του ταξιδιού, τις συνεννοήσεις με τους ντόπιους, να φροντίσω για την άνετη διαμονή και ασφαλή μετακίνηση. Πρέπει να επιμελούμαι της επίλυσης προβλημάτων που προκύπτουν, ειδικά σε δύσκολους προορισμούς. Έτσι πλέον έχω λιγότερο χρόνο να βγάζω φωτογραφίες. Το απολαμβάνω πολύ, με διαφορετικό τρόπο, όταν βλέπω να το απολαμβάνει η παρέα, όταν καταφέρνουν όσοι μας ακολουθούν να αποκομίσουν και να εκτιμήσουν τις εμπειρίες που προσπαθούμε να τους μεταδώσουμε.
Οι Planet Voyagers έχουν μια προσωπική σφραγίδα. Πώς θα αντιμετωπίσεις μια αναπόφευκτη εξέλιξη του γραφείου; Υπάρχει ήδη ομάδα εκπαιδευμένη με το dna του γραφείου;
Η ανάπτυξη που αναφέρεις είναι μια ευαίσθητη και λεπτή υπόθεση. Για την ώρα διαχειριζόμαστε τα ταξίδια εγώ και η σύντροφος-συνεργάτιδά μου και αυτό είναι που μας διαφοροποιεί, γιατί προσφέρουμε κάτι που το έχουμε ζήσει και βιώσει οι ίδιοι. Τα ταξίδια μας είναι λίγα και επιλεγμένα, γίνονται γρήγορα sold out και υπάρχουν πολλοί ενδιαφερόμενοι που δεν προλαβαίνουν να βρουν θέση. Ίσως στην πορεία να εντάξουμε κι άλλους tour leaders στην ομάδα, με το DNA, την εμπειρία και τη φιλοσοφία μας. Πάντως είμαστε πολύ προσεκτικοί. Θέλουμε να αναπτυσσόμαστε με έναν ορθολογικό τρόπο.
Ο τουρισμός όμως αναπτύσσεται ραγδαία και μάλλον καθόλου ορθολογικά. Πόσο απειλείται ο πλανήτης και οι τοπικές κοινωνίες από τον υπερτουρισμό; Και σε επίπεδο κατασπατάλησης πόρων, αλλά και στην αλλαγή κοινωνικών δομών.
Είναι αλήθεια ότι ο υπερτουρισμός δημιουργεί πολλά προβλήματα που δικαιολογούν και αντιδράσεις από ακτιβιστικές οργανώσεις, αλλά αυτό αφορά σε υπερφορτωμένους τουριστικούς προορισμούς σε Ευρώπη και Ανατολική Ασία και όχι προορισμούς που επισκεπτόμαστε εμείς. Φυσικά παντού βλέπουμε αλλαγές και μάλιστα σε διάστημα μόλις μιας δεκαετίας. Αλλά είναι διαφορετικό για παράδειγμα στη Βαρκελώνη που απειλείται με υποβάθμιση η καθημερινότητα των κατοίκων, σε σχέση με την Αντίς Αμπέμπα, όπου οι παράγκες κατεδαφίστηκαν και στη θέση τους κτίζονται σύγχρονα κτίρια, εις βάρος του τοπικού «χρώματος» αλλά υπέρ του εκσυγχρονισμού και της ευημερίας του πληθυσμού. Δεν προκαλούνται άλλωστε όλα από τον τουρισμό, αλλά την αναγκαιότητα του εκσυγχρονισμού. Βλέπουμε φυλές, που πριν μια δεκαετία τα μέλη τους κυκλοφορούσαν ημίγυμνα, να αλλάζουν. Αυτό μπορεί να δυσαρεστεί τους τουρίστες που χάνουν το ενδιαφέρον του προορισμού και την αυθεντικότητά του, αλλά από την άλλη όλοι έχουν δικαίωμα στην πρόοδο, η οποία μοιραία αλλοιώνει τις παραδόσεις. Υποστηρίζω το δικαίωμα όλων στο να έχουν πρόσβαση στην υγεία, στην παιδεία σε μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Το μέλλον των αυτόχθονων κοινοτήτων είναι είτε εκσυγχρονισμός, είτε αφανισμός.
Ποιοι είναι οι νέοι τουριστικοί προορισμοί
Στα ομορφότερα μέρη του πλανήτη, δυστυχώς ο τουρισμός έχει αναπτυχθεί υπέρμετρα. Υπάρχει βέβαια μια τάση, ανακάλυψης μη τουριστικών προορισμών αλλά ελπίζω ότι δεν απειλούνται άμεσα από τον μαζικό τουρισμό. Αν θα προκύψουν νέοι προορισμοί, αυτό θα γίνει για μέρη που είναι ακόμα «κλειστά», ταραχώδη, που έχουν απολυταρχικά καθεστώτα κλπ.
Έχεις δουλέψει στη διαφήμιση, στις κλασικές μάλιστα εποχές. Πώς κρίνεις σήμερα την προβολή των τουριστικών γραφείων και των ταξιδιών; Πώς εκπαιδεύεται και πώς επιλέγει σήμερα ο ταξιδιώτης το ταξίδι του ανάμεσα στις αμέτρητες επιλογές που έχει σε προορισμούς, αλλά και στον τεράστιο ανταγωνισμό σε ταξίδια;
Παρόλο που αυξάνονται τα ταξίδια των Ελλήνων στο εξωτερικό, δεν νομίζω ότι ο Έλληνας τουρίστας είναι επαρκώς έμπειρος, ούτε ότι έχει αποκτήσει ακόμα ώριμη ταξιδιωτική συνείδηση.
Επιλέγει κυρίως με βάση τη μόδα που συνοδεύει κάποιους προορισμούς, προτιμά τη σιγουριά των μεγάλων γραφείων, ρισκάρει ελάχιστα στο να αναζητήσει εναλλακτικούς προορισμούς, διστάζει να ακολουθήσει εναλλακτικούς τρόπους ταξιδιού, είναι παγιδευμένος στο φαινόμενο του μαζικού τουρισμού. Αυτό το κοινό ταιριάζει με την ανέμπνευστη, μονοδιάστατη και σχεδόν πανομοιότυπη επικοινωνία μέσα από τα social media, που διαιωνίζει αυτή την τουριστική νοοτροπία..
Πώς προσδιορίζεις τον όρο του τουρίστα και του ταξιδιώτη; Σε τί διαφέρουν;
Γενικά δε μου αρέσει να βάζω ταμπέλες. Αν προσπαθήσουμε απλά να ορίσουμε ετυμολογικά τη διαφορά των δύο εννοιών, είναι ότι ο τουρίστας του δυτικού κόσμου, μεταφέρει τις απαιτήσεις του στον τόπο που επισκέπτεται. Αναζητά για παράδειγμα τη δυτική κουζίνα σε έναν τόπο που αυτή δεν υπάρχει. Δεν είναι διατεθειμένος να απαρνηθεί τις ανέσεις του. Αναζητά γαστρονομικά δεδομένα και υγειονομικές συνθήκες της Ευρώπης, σε τόπους πολύ μακριά από αυτήν. Αντίθετα ο ταξιδευτής θα κοιμηθεί όπως οι ντοπιοι, θα φάει ότι τρώνε και εκείνοι, θα χρησιμοποιήσει τα μέσα μεταφοράς που χρησιμοποιούν και οι ίδιοι, θα προσπαθήσει να μπει για λίγο στα παπούτσια τους ή... θα περπατήσει και ξυπόλητος μαζί τους αν δεν φορούν παπούτσια
Ποια η σχέση του γραφείου με Ελλάδα και Ευρώπη; Δεν υπάρχουν μέρη να σε συγκινούν εδώ; Που να πληρούν τα ίδια κριτήρια με τις αναζητήσες σου στην Αφρική την Ασία;
Η Ελλάδα είναι χώρα ευλογημένη, όμως δε μας ενδιαφέρει να προσφέρουμε ταξίδια στην Ελλάδα, ή έστω στην Ευρώπη. Τα ταξίδια στην Ευρώπη θεωρούμε ότι είναι εύκολα πραγματοποιήσιμα από την πλειοψηφία των ταξιδιωτών, η διοργάνωση τους δεν απαιτεί ιδιαίτερη εμπειρία και δε θεωρούμε άκρως απαραίτητη την επιμέλεια ενός ταξιδιωτικού γραφείου. Φυσικά υπάρχουν δεκάδες ταξιδιωτικά γραφεία που επιμελούνται τέτοια προγράμματα, με μια τουριστική προσέγγιση που δε μας ενδιαφέρει προσωπικά.
Η δική μας αποστολή είναι να προσφέρουμε μια πιο συνολική γνώση του πλανήτη, από προσωπικές μας εμπειρίες σε ταξίδια μας άνω των 130 χωρών, ταξίδια που δεν είναι εύκολο να διοργανώσει κανείς ανεξάρτητα και είναι συνήθως οικονομικότερα όταν γίνονται σε μικρές ομάδες, που μοιράζονται για παράδειγμα τα έξοδα οχημάτων 4Χ4 σε δυσπρόσιτους προορισμούς.
Επίσης η Ευρώπη, εκτός από κορεσμένη τουριστικά, δύσκολα μπορεί να μας εκπλήξει, δηλαδή τη βρίσκω λίγο βαρετή για το είδος ταξιδιών που ταιριάζουν στο γραφείο μας. Όχι τόσο με την έννοια του καιρού, του γκρίζου ουρανού και των επαναλαμβανόμενων μνημείων, όσο για το ότι οι άνθρωποι είναι πολύ κλειστοί. Προτιμώ να βρίσκομαι στην Αφρική, όπου τα παιδιά τρέχουν με φρενήρη ενθουσιασμό πίσω από το λευκό επισκέπτη, τσιμπώντας με περιέργεια το λευκό μας δέρμα και τις τρίχες στα χέρια μας (οι Αφρικανοί έχουν συνήθως άτριχο σώμα). Αυτή την ευδαιμονία που πηγάζει από τα απλά πράγματα -ως γνωστό δεν πηγάζει ποτέ από τον πλούτο- θέλω να νιώσουν και οι συνταξιδιώτες των Planet Voyagers.
Άφησα για το τέλος και θέλω λίγα λόγια για μια ανθρωπιστική αποστολή που αναλαμβάνει το γραφείο. Μπορεί να υπάρξει ανθρωπιστικός τουρισμός ή πώς θα το χαρακτήριζες κάτι τέτοιο;
Δεν πρόκειται για τουρισμό, με την έννοια ότι δεν πάμε για να δούμε τα αξιοθέατα, αλλά να εκτελέσουμε μια συγκεκριμένη αποστολή με τις δυνατότητες που διαθέτουμε. Συγκεκριμένα ένας επιχειρηματίας φίλος μου, έχει αποφασίσει μέρος των εσόδων της εταιρίας του να τα διαθέτει για τη βοήθεια παιδιών στην Αφρική. Στη 2η αποστολή μας που θα αναχωρήσει τον Ιανουάριο του 2026, θα επισκεφτούμε και πάλι, μαζί με μια μεγαλύτερη ομάδα συμμετεχόντων, την Ακτή Ελεφαντοστού και θα μεταφέρουμε ακόμα μεγαλύτερη υλική βοήθεια σε κάποια χωριά. Βέβαια και στα ομαδικά ταξίδια, προσπαθούμε όσο μπορούμε να προσφέρουμε εκεί που έχουν ανάγκη. Στην Τανζανία επισκεπτόμαστε ορφανοτροφείο παιδιών που έχασαν τη ζωή τους από το AIDS, στην Αιθιοπία φορτώνουμε σακιά με αλεύρι στο λεωφορείο για να τα μεταφέρουμε σε χωριά που έχουν ανάγκη, στη Μιανμάρ ενισχύουμε σχολεία και βουδιστικά μοναστήρια-διδασκαλεία. Αυτή είναι η φιλοσοφία μας και το ελάχιστο που μπορούμε να αποδώσουμε στις κοινωνίες αυτές. Με επίκεντρο τον Άνθρωπο, με γνώση των κοινωνικών συνθηκών και ενσυναίσθηση. Προσωπικός προορισμός των ταξιδιών και ήρωας των εικόνων μου είναι ο Άνθρωπος και αυτό προσπαθούμε να εμπνέουμε και σε όσους μας ακολουθούν στα ομαδικά αυτά ταξίδια.
Υπάρχουν χώρες που αγαπάς ή προτιμάς περισσότερο;
Δύσκολα κάνω διακρίσεις αλλά σίγουρα έχω αγαπημένους προορισμούς που συνήθως είναι μακριά από την τουριστική πεπατημένη. Με έχει μαγέψει η Βενεζουέλα, έχω εκπλαγεί με τα τοπία και την ευγένεια των κατοίκων του Πακιστάν, ήταν συναρπαστική περιπέτεια το ταξίδι στην Παπούα Νέα Γουινέα, αλλά έχω μια ιδιαίτερη λατρεία προς την Αφρικανική ήπειρο.
Έναν τόπο τραχύ, ακατέργαστο, βασανισμένο, που δε σου «δίνεται» εύκολα, που τίποτα δε λειτουργεί προγραμματισμένα και ο χρόνος δεν έχει καμία αξία. Όμως η γοητεία αυτής της αρχέγονης γης βρίσκεται ακριβώς στα στοιχεία αυτά.
