Η ραγδαία ανάπτυξη του τουρισμού και η εκτίναξη του αριθμού των κρατήσεων, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, έχουν δημιουργήσει μια επικοινωνιακή συμφόρηση κυρίως στα social media που φιλοξενούν και τη μερίδα του λέοντος σε ότι αφορά στην προβολή των ταξιδιωτικών γραφείων.
Banner Inside Article - 728x90
Ο υποψήφιος ταξιδιώτης δέχεται έναν καταιγισμό πληροφοριών που αδυνατεί σχεδόν να επεξεργαστεί. Και αντί να νιώσει ασφαλής από τις πολλές επιλογές που έχει μπροστά του, τελικά είναι μπερδεμένος.
Που να πάω;΄Με ποιο γραφείο; Θα μου προσφέρουν όσα υπόσχονται; Πόσο κοστίζει; Είναι αυτή η τελική τιμή ή υπάρχουν και εκπλήξεις που θα βγουν στη συνέχεια;
Το συνηθέστερο είναι ότι αποφασίζει επειδή κάποιος φίλος ή φίλη του είπε καλά λόγια ή και το αντίθετο για το ταξίδι που είχε βιώσει με ένα συγκεκριμένο γραφείο ή επειδή γνωρίζει και εμπιστεύεται το όνομα και την καλή εικόνα του γραφείου.
Το πρώτο κομμάτι εξαρτάται φυσικά από το πόσο καλά έχει οργανώσει τον τρόπο λειτουργίας του το γραφείο, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
Το δεύτερο χτίζεται σε βάθος χρόνου ασφαλώς από την ποιότητα των υπηρεσιών, αλλά κυρίως έχει να κάνει με την επικοινωνία που στηρίζει το brand name του γραφείου και μπορεί να προβάλει τη διαφορετικότητά του.
Ποια είναι όμως η πραγματικότητα;
Η επικοινωνία έχει γίνει μονοδιάστατη, αφού χρησιμοποιεί ως κανάλι σχεδόν στην ολότητά της τα social media. Επίσης, τα ταξιδιωτικά γραφεία αναθέτουν στην πλειοψηφία τους την επικοινωνία σε αυτό το νέο είδος διαφημιστικών εταιριών, τις εταιρίες digital marketing που αποθεώνουν αυτή τη μονοδιάστατη επικοινωνία, αλλά αγνοούν ή εξορκίζουν τους κλασικούς κανόνες marketing. Είτε επσιδή το θεωρούν ξεπερασμένο, είτε επειδή δεν το έχουν διδαχτεί, είτε θεωρούν τον αλγόριθμο... την ύψιστη μορφή marketing. Και ακόμα χειρότερα, είτε επειδή θεωρούν την τεχνητή νοημοσύνη, ως επαρκή συνεργάτη στη δημιουργία και τη συγγραφή κειμένων.
Θα έχει ενδιαφέρον -και σύντομα θα ασχοληθούμε με αυτό- να ανατρέξουμε σε ιστορικές στιγμές της ταξιδιωτικής επικοινωνίας. Να δουν για παράδειγμα case studies επικοινωνίας όπως το Μόνος ή Μάνος;
Είναι όλοι ίδιοι για να έχουν την ίδια επικοινωνία;
Ο κίνδυνος είναι τα μεγάλα ονόματα που έχτισε το καλό μας το marketing και γιγάντωσε η κλασική μας η διαφήμιση να κινδυνεύουν πλέον να χάσουν την αίγλη τους, αφού σήμερα η επικοινωνία όχι δεν προβάλλει τη διαφορετικότητα σου, αλλά ακόμα και αν είσαι διαφορετικός σε εξισώνει με όλους τους άλλους.
Διαβάζεις το site ενός ταξιδιωτικού γραφείου και νομίζεις ότι είναι ενός άλλου. Βλέπεις ένα story ενός γραφείου ή μια ανάρτηση στο ίνσταγκραμ ή ένα video στο τικ τοκ και νομίζεις ότι είναι αυτό που είχες δει πριν από ένα άλλο γραφείο. Δέχεσαι ένα news letter και αναζητάς το λογότυπο στην υπογραφή για να δεις ότι δεν είναι του γραφείου που σου έστειλε ένα πανομοιότυπο λίγο πριν.
Διαβάζεις τους υπότιτλους σε ένα βίντεο και βλέπεις λάθη που χαλάνε την εικόνα που έχει χτιστεί χρόνια και με κόπο. Και το κυριότερο, διαβάζεις πληροφορίες για έναν προορισμό και αντιλαμβάνεσαι ότι βρίσκεσαι... στον μαγικό κόσμο του copy paste.
Ένα συνοικιακό ταξιδιωτικό γραφείο δεν υστερεί πλέον από τους γίγαντες της αγοράς. Άσε που μπορεί και να υπερτερεί, αν καταφέρει και κάνει πιο έξυπνη επικοινωνία. Αν διαθέτει για παράδειγμα ένα συνεργάτη που «το έχει» με τα έξυπνα και πρωτότυπα κείμενα και δεν καταφεύγει αποκλειστικά στην τεχνητή νοημοσύνη στην οποία έχουν εναποθέσει τις ελπίδες τους για μείωση κόστους τα γραφεία digital επικοινωνίας.
Η «μαγεία της φύσης», τα «διαμάντια της Καραϊβικής», τα «στολίδια του Ατλαντικού» η «παράδοση που συναντά το σήμερα»... Πιο κλισέ, πεθαίνεις σαν επιχείρηση.
Σε πολλά κείμενα είναι εύκολο πλέον να αναγνωρίσεις την υπερεκτιμημένη, αλλά στερεοτυπικά επαναλαμβανόμενη γλώσσα – παντομίμα της τεχνικής νοημοσύνης. Οι κλισέ προσδιορισμοί δίνουν και παίρνουν. Ακόμα και στην τεχνητή νοημοσύνη, αν δεν υπάρχει κάποιος να της ζητήσει διαφορετικά πράγματα, υπάρχει ο κίνδυνος να εμφανιστείς στην αγορά με πανομοιότυπα κείμενα με τον ανταγωνιστή σου.
Και φυσικά εμφανίζονται όλο και πιο συχνά κείμενα που δολοφονούν την ελληνική γλώσσα. Και επειδή είναι και... άτιμα τα ελληνικά, όπως λέει και ο φίλος μου ο Κεντρωτής, μπορούν να σε εκθέσουν ανά πάσα στιγμή, αν δεν μάθεις να τα διαχειρίζεσαι.
Τεχνητή νοημοσύνη ή... παραφροσύνη;
Εργάζομαι 40 χρόνια ως κειμενογράφος και δεν έχω ανάγκη να υπερασπιστώ τον κλάδο μου, ή να υποστηρίξω τα πνευματικά δικαιώματα που σφετερίζεται η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά να υπερασπιστώ τη λογική. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εκπληκτικό εργαλείο, αλλά το περιεχόμενό της δεν είναι αποτέλεσμα παρθενογένεσης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ανακυκλώνει και προτείνει φράσεις που τις συναντάς σε κάθε ταξιδιωτικό γραφείο.
Αν η ΑΙ εκτοπίσει την πρωτογενή δημιουργία, ή πιστέψουμε ότι δεν τη χρειαζόμαστε πλέον και πάψουμε να δημιουργούμε, δεν θα έχει στο μέλλον απο που να αντλεί το περιεχόμενο που μας τροφοδοτεί. Θα «κλέβει» πλέον τον ίδιο της τον εαυτό. Και σε ένα εφιαλτικό σενάριο, αυτό δεν θα είναι απλά η συρρίκνωση αλλά ο θάνατος της επικοινωνίας... και ο θάνατος των επιχειρήσεων στη μορφή που τις γνωρίσαμε.
Έλα να σου δείξω τα αμπέλια σου. Μια αστεία ιστορία
Και να αναφέρω και ένα αστείο περιστατικό. Πρόσφατα μoυ ζητήθηκε σε ταξιδιωτικό γραφείο που εργαζόμουν να γράψω ένα advertorial που θα δημοσιευόταν σε μια γνωστή ιστοσελίδα. Ο διευθυντής του γραφείου μου έστειλε ένα κείμενο από την τεχνική νοημοσύνη για το τι είναι advertorial... για την περίπτωση που δεν ήξερα. Και το κείμενο αυτό ήταν από εκείνα που έγραφα ο ίδιος και που δίδασκα σε σχολή επικοινωνίας πριν πολλά χρόνια. Ήταν διασκεδαστικό να σου λένε «έλα να σου δείξω τα αμπέλια σου».
Ο εφιάλτης του... 95, όταν όλα εξαρτώνται από την τιμή και όχι από το αφήγημα
Η αγωνία πλέον των ταξιδιωτικών γραφείων δεν είναι να καταφέρουν να έχουν ένα διαφορετικό αφήγημα, μια διαφορετική πρωτότυπη πρόταση. Φλυαρούν για να ακούγονται, αλλά δίνουν την εικόνα ότι έχουν σηκώσει τα χέρια ψηλά, ότι έχουν αποδεχτεί ως κατάσταση, πως η μόνη διαφοροποίηση που περιμένουν είναι από τον αλγόριθμο και όχι από όσα έχουν να πουν. Κι ας ακούμε συνέχεια για story telling.
Εν τέλει όλη η αγωνία είναι η διαφοροποίηση στην τιμή. Αφού σε όλα είμαστε ίδιοι, ή λέμε τα ίδια πράγματα ας είμαστε τουλάχιστον πιο οικονομικοί. Και βλέπουμε όλα τα πακέτα να ξεκινούν από ένα νούμερο που για ψυχολογικούς λόγους, πάντα λήγει σε... 95. Πάλι καλά που δεν λήγει σε 99 γιατί θα νοίζαμε ότι είμαστε στη Λαϊκή. Άλλωστε 4 ευρώ διαφορά είναι λογαριασμός. Αν ταξιδεύει μια τετραμελής οικογένεια θα έχει κέρδος 16 ευρώ. Ίσως σε κάποιες χώρες να μην τι λες και λίγο...
Οι μικροί δημιουργούν, οι μεγάλοι υλοποιούν. Ο κίνδυνος του φασόν για τα μεγάλα ταξιδιωτικά γραφεία
Δυστυχώς όλο και πιο λίγα πλέον ταξιδιωτικά γραφεία διατηρούν το δικό τους αφήγημα που το διαχειρίζονται τα ίδια και που χρησιμοποιούν δικούς τους συνεργάτες οι οποίοι έχουν κατανοήσει πλήρως το αφήγημα αυτό. Και αυτά συνεργάζονται ασφαλώς με εταιρίες social media marketing, αφού είναι απαραίτητο, αλλά δεν τους εκχωρούν ολοκληρωτικά τη διαχείριση της εικόνας τους.
Το ζήτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο τα γραφεία αυτά, που στην ουσία αναλαμβάνουν τον ρόλο τoυ media shopping, έχουν την επάρκεια να λειτουργούν και ως creative departments, όπως οι κλασικές διαφημιστικές εταιρίες.
Αυτοί που θα αυξήσουν τη διαφορά από αυτούς που τους ακολουθούν είναι αυτοί που επιμένουν να χτίζουν τη δική τους επικοινωνία. Αυτοί που θα ξεπεράσουν αυτούς που κυνηγούν είναι αυτοί που προβάλλουν τη δική τους ιδιαίτερη επικοινωνία, που χτίζουν τη δική τους γλώσσα συνεννόησης με το κοινό. Υπάρχουν ταξιδιωτικά γραφεία που το κάνουν, αλλά δεν θα πω ονόματα για ευνόητους λόγους. Τα αποτελέσματά τους είναι η επιβεβαίωση.
Αυτή η πολτοποίηση της επικοινωνίας όμως που προκύπτει από την τεχνητή νοημοσύνη και από τα γραφεία που την αποθεώνουν θα φέρει δομικές αλλαγές. Τα μικρά εναλλακτικά ταξιδιωτικά και δημιουργικά γραφεία θα σχεδιάζουν τα ταξίδια και τα μεγάλα θα υλοποιούν, θα καταλήξουν αν δεν αλλάξουν στρατηγική σε φασονάδικα πουλώντας όχι ταξίδια, αλλά την υλοποίησή τους.
Και μια εξήγηση...
Επισημαίνοντας τον κίνδυνο για ισοπεδωτική επικοινωνία, κινδυνεύω να γίνω και ο ίδιος ισοπεδωτικός, αν δεν παραδεχτώ ότι υπάρχουν και εξαιρέσεις. Ασφαλώς και υπάρχουν εταιρίες digital επικοινωνίας που γνωρίζουν από επικοινωνία και marketing, που επενδύουν σε αυτό, αλλά το ερώτημα είναι στην τόσο γρήγορη ροή της δουλειάς, πόσος χρόνος υπάρχει να εντρυφήσουν στο πνεύμα του πελάτη τους - ταξιδιωτικού γραφείου. Και αν υπάρχουν οι κατάλληλου άνθρωποι με γνώσεις marketing στα ταξιδιωτικά γραφεία να τροφοδοτούν με σωστές πληροφορίες τους συνεργάτες τους στις εταιρίες digital επικοινωνάς. Αχ... εκείνο το άγιο και θαυματουργό brief που μας καθοδηγούσε ως άστρο λαμπρό τόσα χρόνια στις διαφημιστικές εταιρίες.
Ποια είναι η λύση;
Η συνεργασία ταξιδιωτικών γραφείων και εταιριών digital επικοινωνίας για την απο κοινού ανάπτυξη και διαχείριση της επικοινωνίας και όχι η ανάθεση και η εκχώρησή της. Γιατί αν δεν βοηθήσεις τον συνεργάτη σου να κατανοήσει τη διαφορετικότητά σου, μην περιμένεις να την εφεύρει αυτός, απλά θα σου εμφανίσει ξαφνικά κάποια που δεν είναι η δική σου.
