Η εορτή του Αγίου Πνεύματος είναι από τις πιο σημαντικές του ελληνικού εορτολογίου. Το Άγιο Πνεύμα είναι το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, το οποίο εκπορεύεται εκ του Πατρός. Είναι ομοούσιο με τα πρόσωπα του Πατρός και του Υιού και κατά το Σύμβολο της Πίστεως «συνπροσκυνείται και συνδοξάζεται» με τον Πατέρα και με τον Υιό, ίσο κατά τη λατρεία και την τιμή.
Ο Χριστός είπε: «μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτά εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος», παρουσιάζοντας τα τρία πρόσωπα όμοια και αδιαίρετα ως προς το έργο της σωτηρίας του ανθρώπου.
Banner Inside Article - 728x90
Εορτάζεται πάντα 7 εβδομάδες μετά το Πάσχα, τη Δευτέρα μετά την Πεντηκοστή. Το γεγονός ότι πέφτει Δευτέρα, αλλά και αρχές καλοκαιριού, κάνει τη γιορτή από τα πιο δημοφιλή τριήμερα για τα ταξιδιωτικά γραφεία, αλλά και για μεμονωμένους ταξιδιώτες.
Σε πολλά σημεία της Ελλάδας, διατηρούνται ακόμα κάποια έθιμα που συνδέονται με τη γιορτή και που κάνουν πιο όμορφη και ενδιαφέρουσα αυτή τη μέρα
Φωτογραφία: pontosnews.gr
T’ Aε Πνευμάτ’ ς σα ταφία. Ταφικό έθιμο Θρυλορίου στην Κομοτηνή
Ένα πανάρχαιο ταφικό έθιμο που συναντάμε 2500 χρόνια πριν στον Πόντο και το οποίο διατηρήθηκε και μετά τον εκχριστιανισμό του Πόντου. Το έθιμο είχε περάσει στη λήθη και το αναβίωσε το 2001, ο πολιτιστικός σύλλογος Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς» και από τότε τελείται ανήμερτα του Αγίου Πνεύματος. Τη μέρα εκείνη στρώνεται ένα τραπέζι ψυχών σα ταφία, δηλαδή στα νεκροταφεία και στο οποίο συμμετέχουν οι ζωντανοί και οι αναστημένες ψυχές των κεκοιμημένων. Σύμφωνα με την Ποντιακή παράδοση «Τα ψήα α ση Λαμπρή κ’ επεκεί, λάσκουνταν πενήντα ημέρας. (Οι ψυχές από την Λαμπρή και μετά, γυρνούν πενήντα μέρες.) Τ’ Αε Πνευμάτ’ κλώσκουνταν ’ς σα τόπα τουν. (Του Αγίου Πνεύματος επιστρέφουν στους τόπους τους).
Το έθιμο λοιπόν αποτελεί μια χαρούμενη αποχαιρετηστήρια γιορτή, πριν οι νεκροί επιστρέψουν στη βάση τους. Κανείς δεν λυπάται, κανείς δεν κλαίει, αφού είναι διάχυτη η πίστη και η ελπίδα στην ανάσταση των νεκρών και στον κύκλο της ζωής.
Όλες οι οικογένειες του Θρυλορίου φέρνουν από τα σπίτια τους παραδοσιακά ποντιακά εδέσματα -μια πραγματική γαστρονομική καταγραφή του Πόντου- και τα μοιράζονται μεταξύ τους: Φελία, πισία, πιροσκία, λαβάσε, ριζόγαλο, χασίλ, κεράσια, ρακί κλπ.
Υπήρχε μάλιστα η πεποίθηση ότι αφού οι ψυχές μετά το τραπέζι αυτό, κατά τις 12.00 το μεσημέρι επέστρεφαν στον τόπο τους, μπορούσε κανείς να τις δει μέσα στα πηγάδια. Έπαιρναν έτσι ένα καθρεφτάκι και προσπαθούσαν να δουν στο νερό του πηγαδιού τις ψυχές των δικών τους ανθρώπων, κάτι βέβαια που σχετίζεται με την αρχαιοελληνική δοξασία σύμφωνα με την οποία η κάθοδος των ψυχών στον Άδη γινόταν μέσα από το νερό.
Δεν μπορώ να μην παραλληρίσω το έθιμο με τη διάσημη γιορτη Dia de low Muertos που γίνεται στις αρχές του Νοεμβρίου στο Μεξικό, όπου επίσης οι ζωντανοί περνούν μια μέρα τρώγοντας και πίνοντας στο νεκροταφείο με τους αγαπημένους νεκρούς της οικογένειας.
Αναβίωση επικοινωνίας δικτύου αρχαίων πύργων – φρυκτωριών στη Σίφνο
Πριν καιρό, ένα άρθρο για τις φρυκτωρίες στην Κορινθία που είχαμε παρουσιάσει από την protithesi.com είχε προκαλέσει απροσδόκητα μεγάλο ενδιαφέρον.
Οι φρυκτωρίες στην αρχαιότητα ήταν ένα δίκτυο πυργίσκων στις κορυφές των βουνών και στις ακροπόλεις από τους οποίους οι άνθρωποι έστελναν κωδικοποιημένα μηνύματα με αναμμένους πυρσούς. Κυρίως χρησιμοποιούντο για τη στρατιωτική επικοινωνία.
Ένα τέτοιο δίκτυο εντυπωσιακά μεγάλο, σε σχέση με το μέγεθος του νησιού που βρίσκονται, καταγράφεται στη Σίφνο, με 75 διατηρημένους αρχαίους πυργίσκους.
Ανήμερα του Αγίου Πνεύματος στο νησί αναβιώνει μια εκδήλωση που έχει εξελιχθεί σε έθιμο, σύμφωνα με την οποία επιχειρείται αναπαράσταση της αρχαίας επικοινωνίας με ανταλλαγή μηνυμάτων με φωτιές και κάτοπτρα
Μουλαροδρομίες στον Βώλακα Δράμας
Στον Βώλακα Δράμας, ένα πανέμρφο ορεινό χωριό που εξελίσσεται σε έναν δημοφιλή χειμερινό τουριστικό προορισμό, καταγράφεται ένα από τα πιο γνωστά έθιμα του Αγίου Πνεύματος. Οι μουλαροδρομίες. Δύο παληκάρια του χωριού ξεκινούν από αντίθετη κατεύθυνση το καθένα, το βράδυ πριν του Αγιού Πνεύματος με μουλάρια και κάνουν τον περίγυρο του χωριού, περιδιαβαίνοντας τα σύνορά του,για αυτό το έθιμο λέγεται και συνουργίες. Με την κίνηση αυτή γίνεται επίκληση στο Άγιο Πνεύμα να συμπεριλάβει υπό τη σκέπη του το χωριό και να τους βοηθήσει σε δύσκολες καταστάσεις. Οι γυναίκες του χωριού τους περιμένουν κρατώντας το φυτό «δάκρυα της Παναγίας», το πρωί στο το εκκλησάκι του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται στο Φαλακρό όρςο για να αρχίσει η λειτουργία.
Μετά τη λειτουργία, μοιράζεται το κουρμπάνι (κρέας βραστό σε καζάνια) που βράζει αποβραδίς κι αρχίσζει ένα μεγάλο γλέντι και χορός που κρατάει μέχρι το απόγευμα.
Αλλαγή μαντηλιού στα Μετέωρα
Στα Μετέωρα από πολύ παλιά οι άνθρωποι έμαθαν να ζουν με τους βράχους, αυτό το σπάνιο γεωφυσικό φαινόμενο. Έτσι η αναρρίχηση στους βράχουν ήτνα μια καθημερινή συνήθεια, είτε για αναζήτηση ασφαλούς σημείου σε επιθέσεις, είτε για κυνήγι, είτε απλά για παιχνίδι.
Σύμφωνα με την παράδοση, κάποιος Τούρκος στην περιοχή, πήγε να κόψει ξύλα στο μικρό δάσος που υπήρχε κάτω από το ασκητήριο του Αγίου Γεωργίου. Κατά τη διάρκεια της κοπής ένας κορμός τον καταπλάκωσε με αποτέλεσμα το σοβαρό τραυματισμό του. Η γυναίκα του βρίσκοντάς τον τραυματισμένο έταξε το φερετζέ της στον ‘Αγιο προκειμένου να γίνει καλά ο άντρας της. Αυτό έγινε και η γυναίκα αφιέρωσε το φερετζέ στον Αγ. Γεώργιο. Από τότε κάθε χρόνο του Αγίου Γεωργίου οι νέοι ανεβαίνουν μια αρκετά επικίνδυνη ανάβαση, αλλάζοντας τα παλιά μαντήλια με νέα που προσφέρονται ως τάματα.
Το έθιμο μιμήθηκαν οι ντόποιοι και την ημέρα του ΑΓ. ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ καθώς μετά από αναρρίχηση αλλάζουν ένα μαντήλι που υπάρχει στην κορυφή ενός λόφου.
Πανηγύρι στην Αλιμπίστα Αιτωλοακαρνανίας
Ποιος μπορεί να φανταστεί ένα πανηγύρι σε ένα χωριό που κατοικούν μόλις δύο οικογένειες, όπως η Αλιμπίστα, κοντά στο Θέρμο Αιτωλοακαρνανίας; Κι όμως εδώ κάθε χρόνο του Αγίου Πνεύματος, στο εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας συγκεντρώνονται εκατοντάδες πιστοί και αρχίζει ένα γλέντι – πανηγύρι με ψητά αρνιά και άλλα καλούδια που ξεκινάει από το πρωί.
Στην ουσία πρόκειται για ένα αντάμωμα που επιφυλάσσουν στους εαυτούς τους παλαιοί κάτοικοι της περιοχής, αλλά και κάτοικοι των γύρω περιοχών, κάθε χρόνο.
Τα πειράγματα δίνουν και παίρνουν, με κατανάλωση κρασιού, τσίπουρου και μπίρας, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα με αρχαία διονυσιακά στοιχεία να συνυπάρχουν με σύγχρονες θρησκευτικές δοξασίες. Εντυπωσιακή είναι και η συμμετοχή των νέων, κάτι που δίνει ελπίδα για τη διατήρηση και τη μακροημέρευση του εθίμου.
