Όλος ο κόσμος μια σκηνή έλεγε ο Σαίξπηρ. Αν αυτό ισχύει, κάθε ταξίδι σε διαφορετικά μέρη του κόσμου είναι μια ξεχωριστή σκηνή, μια διαφορετική συνθήκη, μια μετάβαση σε άλλες καθημερινότητες και συχνά... σε άλλες εποχές. Και κάθε σκηνή απαιτεί και τα δικά της κοστούμια. Τη δική της ενδυματολογική προσέγγιση.
Banner Inside Article - 728x90
Όπως στη σκηνή, έτσι και στο ταξίδι αισθανόμαστε πως πρέπει να φοράμε τα κατάλληλα ρούχα για την περίσταση. Και δεν αναφέρομαι στα πρακτικά ρούχα που αφορούν στις καιρικές συνθήκες σε κάθε προορισμό -τέτοιες προτάσεις θα βρείτε εκατοντάδες στο διαδίκτυο-, αλλά και από τα ίδια τα ταξιδιωτικά γραφεία. Αναφέρομαι στα ρούχα που θεωρούμε ότι μας ενσωματώνουν στη διαφορετική κουλτούρα κάθε τόπου.
Ντύσιμο που... μας βγάζει από τα ρούχα μας.
Θα έχετε παρατηρήσει ότι στις διακοπές ντυνόμαστε διαφορετικά από ότι στην καθημερινή μας ζωή. Για πολλούς λόγους
Γιατί νομίζουμε ότι ντυνόμαστε όπως οι άνθρωποι στον τόπο του προορισμού, άσχετο αν ξεχωρίζουμε σαν τη μύγα μες το γάλα
Γιατί, θέλουμε βρε αδελφέ, να δοκιμάσουμε μια ενδυματολογική τρέλα που δεν μας επιτρέπεται στο γραφείο, στη γειτονιά, στη λαϊκή, εκεί που μας ξέρουν
ή γιατί μέρος του ταξιδιού γινόμαστε και οι ίδιοι, αφού συνφωτογραφιζόμαστε μαζί με τα τοπία για χάρη του Instagram και αυτό απαιτεί και μια έχτρα επιμέλεια στο ντύσιμο.
Και αν εσείς ισχυρίζεστε ότι δεν το κάνετε, κοιτάξτε τους συνταξιδιώτες σας και θα αισθανθείτε ότι κάτι σας διαφεύγει πλατυγυρα καπέλα, λουλουδάτα φορέματα, αέρινα λευκά καλοκαιρινά σύνολα ή άνετα ρούχα που θυμίζουν πιτζάμες. Μέχρι που μπορεί κι εσείς να αναρωτηθείτε: Εγώ γιατί δεν τα φοράω αυτά; Όσο διαφορετικές -και μερικές φορές θεατρικές- κι αν είναι οι ταξιδιωτικές εμφανίσεις, ένα πράγμα σε ένα πράγμα πρέπει να συμφωνήσουμε: στην πατρίδα μας δεν ντυνόμαστε έτσι. Γιατί, λοιπόν, ντυνόμαστε τόσο διαφορετικά όταν βρισκόμαστε σε διακοπές; Σχεδόν σαν να γινόμαστε κάποιος άλλος;
Η γκαρνταρόμπα των διακοπών
Πριν ανατρέξουμε σε ταξιδιωτικούς ψυχολόγους, σίγουρα κάποιοι δηλώνουν και αυτή την ιδιότητα, να σας καθησυχάσουμε ότι δεν είναι κάτι που ξεκινάει από μας, αλλά πρόκειται για μια παράδοση που περισσότερο ασυνείδητα και λιγότερο συνειδητά, ακολουθούμε.
Η γκαρνταρόμπα των διακοπών που τείνουμε να υιοθερτήσουμε, η λογική δηλαδή να ντυνόμαστε διαφορετικά στο ταξίδι είναι μια παλιά ιστορία. Η ιδέα της ξεχωριστής γκαρνταρόμπας για τις διακοπές εμφανίστηκε παράλληλα με την ανάπτυξη του ταξιδιού αναψυχής τον 19ο αιώνα.
Μέχρι τότε τα ρούχα για το ταξίδι εξυπηρετούσαν καθαρά πρακτικούς σκοπούς.
Η άνοδος της μεσαίας τάξης και η ευκολία μετακίνησης με τον σιδηρόδρομο στην Ευρώπη στα μέσα του 19ου αιώνα μετέτρεψαν τα παραθαλάσσια θέρετρα σε δημοφιλείς προορισμούς. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία μιας νέας ταξιδιωτικής γκαρνταρόμπας που συνδύαζε την κομψότητα με την άνεση. Τα ζεστά κλίματα απαιτούσαν ελαφριά και δροσερά υφάσματα, όπως το λινό και το μετάξι, ενώ κατά τον Μεσοπόλεμο σχεδιαστές όπως η Coco Chanel προώθησαν πιο χαλαρά στυλ: πλεκτά, παντελόνια με φαρδιά μπατζάκια και μαγιό.
Μετά τον δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, εποχή οικονομικής ανασυγκρότησης και παράλληλα με την ανάπτυξη των αεροπορικών μεταφορών, άρχισαν να δημιουργούνται ρούχα για κλίματα μακρινά, αλλά και ρούχα που εξυπηρετούσαν μια αντίληωη κοσμικότητας.«Από τη δεκαετία του 1950 έως και τη δεκαετία του 1970, τα ρούχα αναψυχής εξελίχθηκαν σε ξεχωριστή κατηγορία: παντελόνια Κάπρι, εμπριμέ ρούχα για θέρετρα, καφτάνια και συλλογές για κρουαζιέρες έγιναν βασικά στοιχεία της μόδας».
Μη μας περνάνε για... τουρίστες
Πολλές φορές δεν θέλουμε να μας περνάνε για τουρίστες, αν και δεν ξέρω τι κακό έχει αυτό; Μάλλον οφείλεται στους αρνητικούς συνειρμούς που συνοδεύουν τον όρο τουρίστας, από τη στιγμή που ανακαλύφθηκε ο όρος ταξιδιώτης
Ο τουρίστας είναι κάποιος που στέκεται στην επιφάνεια ενός τόπου. Ο ταξιδιώτης είναι αυτός που εμβαθύνει σε αυτόν. Ο τουρίστας είναι κάποιος που περνά και φεύγει. Ο ταξιδιώτης δείναι κάποιος που έρχεται και μένει... έστω και για κάποιο διάστημα. O τουρίστας έχει λιγότερη γνώση του πολιτισμού ενός τόπου, ο ταξιδιώτης ξέρει περισσότερα
Στην προσπάθεια να μη μοιάζουν με τουρίστες όσοι συμμετέχουν σε ένα ταξίδι προσπαθούν να αποφύγουν τον τουριστικό ενδυματολογικό κώδικα, καπέλα σακίδια κλπ και προσπαθούν να δηλώσουν τη σύνδεσή τους με τον τόπο. Υπάρχουν κι αυτοί που δηλώνουν τα όρια, και διαχωρίζουν τελείως τη θέση τους αφού αισθάνονται πιο ασφαλείς να νιώθουν την προστασία του γκρουπ, από τις άγνωστες συνέπειες να περνιούνται για ντόπιοι.
Ενδυματολογική μίμηση;
Τι γίνεται όμως όταν προσπαθούμε να μοιάσουμε με τους ντόπιους; Φοράμε τα ρούχα που φοράνε κι εκείνοι ή φοράμε ρούχα που παραπέμπουν στα στερεότυπα που έχουμε στο μυαλό μας για τις ενδυματολογικές τους συνήθειες; Και πώς διαμορφώνονται αυτά τα στερεότυπα στο μυαλό μας; Πόσο ελλοχεύει ο κίνδυνος της λανθασμένης αντίληψης και της παρερμηνείας. Να φανταζόμαστε επηρεασμένοι από φολκλορικές εικόνες ή τον κινηματογράφο ότι σε ένα μέρος ντύνονται με συγκεκριμένο τρόπο, αλλά αυτό να μην ισχύει. Να φοράμε δηλαδή κομονό στην Ιαπωνία, βράκες στην Κρήτη ή γκιλτ στη Σκωτίας και νας κοιτούν οι ντόπιοι -που πιθανόν ψωνίζουν από τα ZARA-, σαν εξωγήινους
Στην ουσία ντυνόμαστε γιατί θέλουμε να ανήκουε ή να υποδηλώσουμε ότι ανήκουμε κάπου.
Το ντύσιμό μας αποτελεί ένα «σχόλιο» με τον τρόπο μας, ένα σκούντημα όπως θα έλεγαν και στο διαδίκτυο, να δηλώσουμε στους ντόπιους ότι ξέρουμε για σας, δεν ερχόμαστε απροετοίμαστοι
Ωστόσο, αυτή η τάση μπορεί εύκολα να καταλήξει σε πολιτισμική ιδιοποίηση, όταν κάποιος φορά στοιχεία μιας κουλτούρας «χωρίς να κατανοεί το πολιτισμικό τους πλαίσιο ή τη σημασία τους».
Πώς δημιουργούνται οι στερεοτυπικές αντιλήψεις για το πώς ντύνονται οι άνθρωοι σε έναν τόπο; Ο κινηματογράφος και το διαδίκτυο.
Σημαντικό ρόλο έχουν πάιξει οι κινηματογραφικές παραγωγές που εμφανίζουν έναν τόπο πιο εξιδανικευμένο από ότι είναι στην πραγματικότητα, πολλές από τις οποίες συνέβαλαν στο να ανδειχτούν αρκετά μέρη σε τουριστικούς προορισμούς. Επίσης μας διαφεύγει το γεγονός ότι κάποιες ταινίες που μας εηρεάζουν ακόμα, έχουν γυριστεί πολλές δεκαετίες πριν και φυσικά σήμερα τα πραγματικά διαφπρετικά.
Αλλά και τα διφημιστικά ταξιδιωτικά φυλλάδια, την εποχή που ‘έπαιζαν κάποιο ρόλο, εμφάνιζαν περισσότερο τη φολκλορική εικόνα – γιατί κάτι παραπάνω έπρεπε να τονίσουν- παρά την πργματική την «τρέχουσα» εικόνα. Έχουμε δει περισσότερους τσολιάδες στο παρελθόν σε αυτά τα φυλλάδια από ότι στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου
Σήμερα τη σκυτάλη έχει πάρει το διαδίκτυο, αλλά η δύναμή του να δημιουργήσει στερεότυπα είναι μικρότερη από τον κινηματογράφο, γιατί τίποτα σήμερα δεν είναι στέρεο και όλα αλλάζουν θα ήταν αστείο να πούμε με... κινηματογραφική ταχύτητα.
Οι διακοπές ως δοκιμαστήριο ρούχων. Απολαύστε το και διασκεδάστε.
Το ταξίδι είναι γιορτή, είναι χαρά, είναι η εκπλήρωση μιας προσδοκίας πέρα από την καθημερινότητα. Και τα ρούχα μας στις διακοπές πρέπει να αντανακλούν αυτή τη χαρά. Να μας βοηθούν να αισθανθούμε έστω και για λίγο τη ρήξη με τις συμβάσεις και τα καθως πρέπει της καθημερινότητα; Πολλοί από εμάς περνάμε όλη την ημέρα μπροστά σε έναν φορητό υπολογιστή ή φοράμε στολή στη δουλειά μας, οπότε ντυνόμαστε κυρίως με γνώμονα τη λειτουργικότητα και την άνεση. Οι διακοπές, λοιπόν, αποτελούν μια ευκαιρία να εξερευνήσουμε μια διαφορετική πλευρά του εαυτού μας. Φορέστε λοιπόν ότι θέλετε, δοκιμάστε κοστούμια και φορέματα του άλλου σας εαυτού. Το ταξίδι είναι ένα δοκιμαστήριο ρούχων. Και όταν πάψετε να σκέφτεστε τι θα πουν οι άλλοι, μπορείτε άνετα και να τους σοκάρετε!
