Έχετε ακούσει να γίνεται αναφορά στους Γιαπωνέζικους κήπους. Αν λάβουμε υπόψη μας τη μεγάλη τάση για ταξίδια στην Ιαπωνία είναι χρήσιμο να αρχίσουμε να τους ψάχνουμε.
Το Κιότο διαθέτει τους πιο όμορφους κήπους σε ολόκληρη την Ιαπωνία. Από τους κήπους ξηρού τοπίου karesansui, με τους κήπους βράχων ζεν, μέχρι τους κήπους περιπάτου, τα καλύτερα δείγματα της τέχνης της ιαπωνικής κηπουρικής βρίσκονται εδώ.
Banner Inside Article - 728x90
Αυτοί οι αρχαίοι και ιεροί χώροι ενσωματώνονται αρμονικά στο αστικό τοπίο, προσφέροντας ένα γαλήνιο καταφύγιο από την ένταση και την ενέργεια της πόλης. Παράλληλα, βρίσκονται αρκετά κοντά ώστε, όταν το θελήσετε, να μπορείτε να επιστρέψετε αμέσως στον παλμό και τη ζωντάνια του Κιότο.
Σημεία γαλήνης δίπλα στο πολύβουο κέντρο της πόλης
Καμία περιοχή του Κιότο δεν αντιπροσωπεύει τόσο χαρακτηριστικά τον συνδυασμό διαφορετικών στοιχείων της πόλης όσο το Κέντρο του. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, οι στεγασμένες εμπορικές στοές κατά μήκος της Kawaramachi και της οδού Shijo γεμίζουν με κόσμο που αναζητά καλές προσφορές, καθώς και λάτρεις της μόδας, οι οποίοι περιηγούνται στα καταστήματα με ρούχα, αξεσουάρ, δώρα και είδη για το σπίτι.
Όταν πέφτει το σκοτάδι, το Κέντρο μεταμορφώνεται σε ένα μοντέρνο σημείο νυχτερινής διασκέδασης, γεμάτο μπαρ και κλαμπ. Η σύγχρονη γαστρονομική σκηνή και η πληθώρα τοπικών μπαρ και χώρων εστίασης προσδίδουν στην περιοχή μια νεανική και ζωντανή ατμόσφαιρα.
Σε αντίθεση με αυτή τη ζωντάνια, τα πιο ήσυχα σημεία του Κέντρου μοιάζουν σαν να βρίσκονται έναν ολόκληρο κόσμο μακριά. Η πυκνή βλάστηση των δημόσιων κήπων και των χώρων ζεν γύρω από τα ιερά, τα κάστρα και το Αυτοκρατορικό Παλάτι προστατεύει αυτές τις περιοχές από τον θόρυβο της πόλης.
Κήπος Γκοναϊτέι
Το σημερινό Αυτοκρατορικό Παλάτι του Κιότο ανακατασκευάστηκε το 1855 (2ο έτος της εποχής Ansei), μετά την καταστροφή του προηγούμενου συγκροτήματος του παλατιού από πυρκαγιά το 1854 (7ο έτος της εποχής Kaei). Ο συγκεκριμένος κήπος δημιουργήθηκε μέσα σε διάστημα περίπου ενός έτους, αρχής γενομένης από το επόμενο έτος.
Μέχρι το 1869, οπότε η έδρα της εξουσίας μεταφέρθηκε στο Τόκιο, το Αυτοκρατορικό Παλάτι στο Κιότο ήταν η κατοικία των αυτοκρατόρων της Ιαπωνίας. Μετά τη μετακόμιση, το παλάτι του Κιότο και τα πολλά κτήρια και οι κήποι του δεν πέρασαν σε αχρηστία ούτε εγκαταλείφθηκαν. Ολόκληρο το ιστορικό συγκρότημα έχει διατηρηθεί σε άψογη κατάσταση. Για τους λάτρεις των κήπων, είναι ο ιδανικός προορισμός.
Πολλά από τα δέντρα, τις πέτρες και τα φανάρια που χρησιμοποιήθηκαν στον κήπο προσφέρθηκαν ως δωρεές από αυλικούς ευγενείς, οικογένειες σαμουράι, ναούς, ιερά και από τα goryōsho (αυτοκρατορικά κτήματα). Επιπλέον, ορισμένα δέντρα και πέτρες μεταφέρθηκαν από το Αυτοκρατορικό Παλάτι Sento και από τις πρώην κατοικίες των Nyoin (αυτοκρατορικών συζύγων), οι οποίες βρίσκονταν νότια των σημερινών χώρων του παλατιού.
Αυτό το Gonaitei (όρος που αναφέρεται στον εσωτερικό κήπο) αντικατοπτρίζει έντονα τα προσωπικά γούστα του Αυτοκράτορα Kōmei (του 121ου Αυτοκράτορα) και της jun-kō (μετέπειτα Αυτοκράτειρας-Χήρας Eishō). Σύμφωνα με τις καταγραφές, κατά τη διάρκεια της κατασκευής επισκέπτονταν οι ίδιοι τον κήπο και έδιναν άμεσες οδηγίες σχετικά με τον σχεδιασμό του.
Κήπος Karesansui στον ναό Ryoanji
Αν η επιτυχία ενός ιαπωνικού κήπου ξηρού τοπίου κρίνεται από το πόσο «ζεν» μοιάζει, παρά την παρουσία μεγάλων και ενοχλητικών τουριστικών γκρουπ, τότε ο karesansui στον Ναό Ryoanji είναι ο αυτοκράτορας των κήπων ζεν. Πρόκειται για τον πιο διάσημο ιαπωνικό κήπο ζεν στον κόσμο — και τα πλήθη που προσελκύει το αποδεικνύουν.
Ένας κήπος «ξηρού τοπίου», ή βραχώδης Ιαπωνικός κήπος, που συχνά αποκαλείται Ζεν κήπος, περικλείει ένα μικροσκοπικό τυποποιημένο τοπίο, που έχει προκύψει μέσα από προσεκτική διαρρύθμιση των βράχων, των χαρακτηριστικών του νερού, των βρύων, των κλαδεμένων δέντρων και θάμνων, και χρησιμοποιείται χαλίκι ή άμμος, που σκαλίζεται, για να αναπαριστά τους κυματισμούς του νερού.
Ένας κήπος Ζεν είναι συνήθως σχετικά μικρός, περιτριγυρισμένος από ένα τείχος, και συνήθως προορίζεται να τον δει κανείς ενώ κάθεται από ένα μοναδικό σημείο έξω από τον κήπο.
Η ιστορία της δημιουργίας κήπων χωρίς νερό σε περιορισμένους χώρους χρονολογείται ήδη από τον 11ο αιώνα. Η ιδεολογία του Ζεν έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής τον 14ο αιώνα, όταν οι σαμουράι απέκτησαν μεγάλη δύναμη. Καθώς η λευκή άμμος που απλωνόταν στους κήπους συμβόλιζε την αγνότητα, οι χώροι αυτοί χρησιμοποιούνταν για τελετουργίες και θρησκευτικές τελετές.
Οι κήποι Ζεν δεν προορίζονται για περίπατο, αλλά για περισυλλογή. Δημιουργήθηκαν ώστε ο επισκέπτης να εστιάζει το βλέμμα του στον κήπο και να αναλογίζεται το νόημα του χώρου.
Ο κήπος που καταλαμβάνει τον χώρο δεν αποτελεί απλώς μια αναπαράσταση βουνών, ποταμών και της φύσης. Εκφράζει μια βουδιστική αντίληψη για τον κόσμο, βασισμένη στον απόλυτο μινιμαλισμό.
Καθίστε ή σταθείτε απέναντι από τον κήπο και αφήστε τον εαυτό σας να οδηγηθεί στη ζεν πνευματική έννοια του «μηδενός» ή του «κενού».
Μεγάλο μέρος της γοητείας του karesansui οφείλεται στο μυστήριό του. Ελάχιστα είναι γνωστά σχετικά με τις προθέσεις του δημιουργού του ή με το νόημα του κήπου, γεγονός που έχει οδηγήσει σε αμέτρητες εικασίες και θεωρίες.
Η απλότητά του είναι παραπλανητική και οι επισκέπτες μπορούν να τον ερμηνεύσουν με διαφορετικούς τρόπους — κάτι που αποτελεί μέρος της εμπειρίας. Ο εξωτερικός κήπος περιπάτου του ναού Ryoanji είναι επίσης πανέμορφος, επομένως μην τον παραλείψετε.
Κήποι του Ναού Daigoji
Οι κήποι του Ναού Daigoji, στο νοτιοανατολικό Κιότο, περιλαμβάνονται στα σημαντικότερα παραδείγματα ιαπωνικής αρχιτεκτονικής τοπίου. Ο βασικός κήπος Daigoji ιδρύθηκε το 874 και σήμερα αποτελεί ένα από τα 17 επιμέρους μνημεία που περιλαμβάνονται στην εγγραφή της UNESCO «Ιστορικά Μνημεία του Αρχαίου Κιότο».
Ο πιο εντυπωσιακός και πιο διάσημος αλλά και ο πιο ιστορικός από όλους τους κήπους του συγκροτήματος είναι ο Sanbo-in. Δημιουργήθηκε και αναδιαμορφώθηκε το 1598 με πρωτοβουλία και επιμέλεια του Toyotomi Hideyoshi, του ηγεμόνα που ενοποίησε την Ιαπωνία. Ο Hideyoshi σχεδίασε προσωπικά τη βασική μορφή του κήπου με αφορμή τη διάσημη γιορτή Daigo no Hanami, που αναφέρεται στην παρακολουθηση των ανθισμένων κερασιών και που διοργάνωσε στον Daigoji. Για την εκδήλωση φυτεύτηκαν περισσότερες από 700 κερασιές. Η γιορτή αυτή έχει εξελιχθεί σε ετήσιο φεστιβάλ.
Ο κήπος χαρακτηρίζεται από την αισθητική της περιόδου Momoyama και συνδυάζει στοιχεία κήπου με λίμνη, βράχους, τεχνητούς λόφους και προσεκτικά τοποθετημένη βλάστηση. Η σύνθεσή του έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε το τοπίο να φαίνεται διαφορετικό από κάθε σημείο θέασης.
Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του είναι η Fujito-ishi, η περίφημη «Πέτρα Fujito», η οποία αποτελεί σημαντικό ιστορικό στοιχείο του κήπου. Ο Sanbo-in έχει χαρακτηριστεί από την ιαπωνική κυβέρνηση ως Ειδικός Ιστορικός Τόπος και Ειδικός Τόπος Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους.
Η περιοχή είναι εντυπωσιακή την άνοιξη, όταν ανθίζουν οι κερασιές, αλλά και το φθινόπωρο, όταν τα φύλλα των ιαπωνικών σφενδάμων μετατρέπονται σε έντονα κόκκινα και πορτοκαλί χρώματα. Ο ίδιος ο Daigoji θεωρείται σημαντικός προορισμός και για τις δύο αυτές εποχές με την επίσκεψη να αποκτά ιδιαίτερη σημασία αφού οι κήποι αποτελούν μέρος ενός τεράστιου ιστορικού και θρησκευτικού συγκροτήματος.
Κήπος του Ναού Heian Jingu
Ο Ναός Heian Jingu διαθέτει εξαιρετικούς κήπους με εισιτήριο, οι οποίοι βρίσκονται πίσω από την κεντρική αυλή του ναού. Αποτελούν έναν προορισμό που αξίζει οπωσδήποτε να επισκεφθείτε κατά την περίοδο ανθοφορίας των κερασιών, όταν οι κρεμαστές κερασιές προσθέτουν μια εντυπωσιακή έκρηξη χρώματος στον σχεδιασμό του τοπίου.
Οι κήποι δημιουργήθηκαν το 1895, με αφορμή τους εορτασμούς για την 1.100ή επέτειο από την ίδρυση του Heiankyo, της αυτοκρατορικής πρωτεύουσας της Ιαπωνίας από τα τέλη του 8ου έως τα μέσα του 19ου αιώνα.
Τέσσερις από τους καλύτερους παραδοσιακούς κήπους της πόλης είναι «κρυμμένοι» στον χώρο με εισιτήριο, πίσω από το κεντρικό κτίριο του ναού. Καθένας έχει το δικό του ενδιαφέρον και μοναδικό χαρακτήρα, ενώ όλοι μαζί προσφέρονται για μια υπέροχη περιήγηση με τα πόδια.
Η έντονα βερμιγιόν αρχιτεκτονική του Ναού Heian δημιουργεί μια όμορφη αντίθεση με το τοπίο που αλλάζει μέσα στις τέσσερις εποχές — είτε πρόκειται για τις κρεμαστές ανθισμένες κερασιές της άνοιξης, τα λαμπερά πράσινα χρώματα του καλοκαιριού ή τα κόκκινα και πορτοκαλί του φθινοπώρου.
Οι τέσσερις κήποι τοπίου που εκτείνονται σε μια έκταση περίπου 30.000 τετραγωνικών μέτρων, πίσω από τον ναό, αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα της βαθιάς σχέσης της Ιαπωνίας με τη φύση και της εκτίμησης της ομορφιάς της.
Κάθε κήπος έχει σχεδιαστεί σε διαφορετικό ύφος, όμως όλοι συνδέονται μεταξύ τους με τέτοιο τρόπο ώστε να αποτελούν ένα ενιαίο και αρμονικό σύνολο. Οι κήποι είναι ανοιχτοί στο κοινό και, αν ο χρόνος σας είναι περιορισμένος, μπορείτε να τους εξερευνήσετε σε περίπου 40 λεπτά. Η είσοδος βρίσκεται μέσα στην αυλή του ναού και απαιτεί την καταβολή μικρού εισιτηρίου.
Οι κήποι του Heian Jingu έχουν χαρακτηριστεί Εθνικός Τόπος Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους.
Οι τέσσερις κήποι περιπάτου είναι επηρεασμένοι ο καθένας από διαφορετική ιστορική περίοδο της Ιαπωνίας:
• Περίοδος Heian (794–1185)
• Περίοδος Kamakura (1185–1333)
• Περίοδος Momoyama (1568–1603)
• Περίοδος Edo (1603–1867)
Στους κήπους βρίσκονται όμορφες ξύλινες κατασκευές που μεταφέρθηκαν από το Αυτοκρατορικό Παλάτι του Κιότο, καθώς και ενδιαφέροντα στοιχεία σχεδιασμού.
Έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να απολαμβάνονται με αργό και ήρεμο ρυθμό, καθώς διαθέτουν διάφορα σημεία όπου ο επισκέπτης μπορεί να καθίσει, να ξεκουραστεί και να απολαύσει το τοπίο.
Στους κήπους ανθίζουν λουλούδια κατά τη διάρκεια μεγάλου μέρους του έτους.
Οι κερασιές και στους τέσσερις κήπους ανθίζουν κυρίως τον Απρίλιο. Ανάμεσα στα διάφορα είδη κερασιάς ξεχωρίζει μια ποικιλία με διπλά πέταλα και κρεμαστά κλαδιά, η yaebeni shidare, που δημιουργεί άνθη με πολύ βαθύτερο χρώμα από εκείνο των πιο συνηθισμένων ποικιλιών.
Άλλα φυτά που ανθίζουν σε διαφορετικές εποχές του χρόνου είναι οι ίριδες, οι αζαλέες, οι δαμασκηνιές, οι γλυσίνες και τα νούφαρα.
Κάθε ένας από τους τέσσερις κήπους αποτελεί βιότοπο για διάφορα είδη άγριας ζωής — από πουλιά και πεταλούδες έως ψάρια, χελώνες και άλλα είδη που ζουν στις λίμνες.
Κήπος Περιπάτου της Αυτοκρατορικής Έπαυλης Katsura
Η Αυτοκρατορική Έπαυλη Katsura θεωρείται το «Άγιο Δισκοπότηρο» της ιαπωνικής αρχιτεκτονικής. Ωστόσο, η αρχιτεκτονική της αναδεικνύεται τόσο επιτυχημένα ακριβώς χάρη στον τρόπο με τον οποίο πλαισιώνεται από τον κήπο περιπάτου.
Η αρχιτεκτονική και ο κήπος αλληλοσυμπληρώνονται ιδανικά: το καθένα ενισχύει την ομορφιά του άλλου και την αναδεικνύει ακόμη περισσότερο.
Η Έπαυλη χτίστηκε στις αρχές της περιόδου Edo για τον πρίγκιπα Toshihito (1579–1629) και οι εργασίες ξεκίνησαν όταν εκείνος ήταν 40 ετών.
Ο ίδιος ο πρίγκιπας υπήρξε ο βασικός σχεδιαστής της έπαυλης και του κήπου, σε συνεργασία με τον Kobori Enshu, σπουδαίο δάσκαλο της τελετής του τσαγιού, κυβερνητικό αξιωματούχο και σχεδιαστή κήπων.
Για τη δημιουργία του τοπίου ανοίχτηκε μια μεγάλη λίμνη έκτασης περίπου 1,25 εκταρίων, διαμορφώθηκαν λόφοι και νησιά, δημιουργήθηκαν μικρές «παραλίες», χτίστηκαν περίπτερα και φυτεύτηκε προσεκτικά η βλάστηση.
Στον κήπο υπάρχουν 16 γέφυρες, ενώ η λίμνη μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για βαρκάδες και εκδρομές με βάρκες. Η γύρω έκταση σχεδιάστηκε ως κήπος περιπάτου, ο οποίος στην ουσία λειτουργεί ως ένας τεράστιος κήπος τσαγιού, σε εξαιρετικά μεγάλη κλίμακα.
Ιδιαίτερη θέση στον σχεδιασμό κατέχει το δέντρο Katsura (Cercidiphyllum japonicum), το οποίο συνδεόταν με τον Θεό της Σελήνης. Ο κήπος διαθέτει μάλιστα ειδικά διαμορφωμένο σημείο από όπου μπορούσε κανείς να παρατηρεί την ανατολή της Σελήνης.
Μετά τον θάνατο του πρίγκιπα Toshihito, οι εργασίες συνεχίστηκαν από τον πρώην αυτοκράτορα Gomizunoo, ο οποίος συνέβαλε στην ολοκλήρωση και εξέλιξη του συγκροτήματος.
Στον κήπο υπάρχουν 23 πέτρινα φανάρια, τα οποία φωτίζουν τη διαδρομή του περιπάτου μετά το σκοτάδι. Τα πέτρινα φανάρια ήταν σχετικά πρόσφατη προσθήκη στους ιαπωνικούς κήπους όταν άρχισαν να χρησιμοποιούνται, όμως με την πάροδο του χρόνου θεωρήθηκαν χαρακτηριστικό στοιχείο της ιαπωνικής κηποτεχνίας.
Η Katsura σχεδιάστηκε όχι μόνο ως χώρος διαλογισμού και περισυλλογής, όπως συναντάμε στην παράδοση του Ζεν, αλλά και ως χώρος για τελετουργικές και εκλεπτυσμένες αυλικές απολαύσεις.
Η κομψότητα, η ισορροπία και η αρμονική αυτοσυγκράτηση του σχεδιασμού της έχουν γοητεύσει διαχρονικά τους επισκέπτες. Ο συνδυασμός αρχιτεκτονικής, νερού, βλάστησης, γεφυρών και διαδοχικών σημείων θέασης δημιουργεί μια εμπειρία όπου ο κήπος δεν αποκαλύπτεται ποτέ ολόκληρος με μια ματιά, αλλά ξεδιπλώνεται σταδιακά καθώς ο επισκέπτης κινείται μέσα του.
Γιαα να επισκεφθείτε την έπαυλη πρέπει να συμμετάσχετε σε δωρεάν ξενάγηση που διοργανώνει η Υπηρεσία Αυτοκρατορικού Οίκου.
Η καλύτερη επιλογή για να εξασφαλίσετε θέση σε μία από αυτές τις ξεναγήσεις είναι η ηλεκτρονική αίτηση, η οποία καλό είναι να γίνεται αρκετούς μήνες νωρίτερα. Ωστόσο, υπάρχει και περιορισμένος αριθμός διαθέσιμων θέσεων την ίδια ημέρα.
