Κάποτε δεν χρειαζόταν να τηλεφωνήσεις. Χτύπαγες απλά το κουδούνι της εξώπορτας. Ήξερες ότι ο φίλος σου θα ήταν εκεί. Για σένα. Θα σου άνοιγε την πόρτα και το σπίτι του μαζί με την καρδιά του όποτε και για όσο τον χρειαζόσουν. Το ίδιο θα έκανες κι εσύ. Χωρίς προϋποθέσεις, χωρίς μεγαλόπνοα σχέδια, άνευ όρων δηλαδή. Το μοναδικό αντάλλαγμα και δώρο που θα ανταλλασσόταν θα ήταν το μοίρασμα.
Η μοιρασιά της παρέας, της χαράς, του πόνου, της απογοήτευσης, της ελπίδας. Η μοιρασιά ενός φλυτζανιού με καφέ, ενός ποτηριού με κρασί, ενός πιάτου λαδερού φαγητού ή δυό τηγανητών αυγών στα πρόχειρα.
Στις γιορτές, οι συγγενείς κι οι φίλοι γέμιζαν τα σπίτια. Το βράδυ, μετά το φαγοπότι, κοιμόντουσαν στρωματσάδα τόσοι πολλοί νοματαίοι που για να διασχίσεις το δωμάτιο έκανες άλματα εις μήκος για να μην πατήσεις κανά πόδι ή κεφάλι. Αχ, βάχ, γελάκια, «κοιμηθείτε βρε», ήταν οι πιο συχνές ατάκες που ακούγονταν εκείνη τη λειψή σε διάρκεια βραδιά.
Σήμερα ζήτημα είναι αν επισκεπτόμαστε εύκολα τους φίλους ή τους συγγενείς μας και όσο για τη φιλοξενία, όταν την επιδιώκουμε τηρούνται αποστάσεις και προϋποθέσεις.
Ίσως γι’ αυτό μετά την ψυχρή διαμονή σε ξενοδοχεία, η λύση της βραχυχρόνιας μίσθωσης βρήκε πεδίο δόξης λαμπρό. Γέμισε με ζεστασιά, σε πιο ανθρώπινες διαστάσεις, το κενό που υπήρχε ανάμεσα στη διακριτικότητα, την προσωπική ζωή, την άνεση και ελευθερία αλλά και την ψυχρότητα, την τυπικότητα και το αδιάφορο στην πλειονότητα ξενοδοχειακό περιβάλλον.

Πόσο άνετοι είστε;
Προσωπικά ανήκω στη δύσκολη κατηγορία των εύθικτων, των κλειστών ανθρώπων, που δεν σηκώνουν μύγα στο σπαθί τους βρε αδερφέ, που θα σου πουν την τελευταία... πρώτη αν τους ενοχλήσεις αδίκως, αλλά και που δεν θέλουν να ενοχλούν ή να επιβαρύνουν τον άλλον. Είμαι όμως δοτική και χαίρομαι πολύ όταν δίνω, ενώ αντιθέτως έρχομαι σε κάποιου είδους αμηχανία όταν πρέπει να λάβω. Νοιώθω πως όταν παίρνω υποχρεώνομαι. Γι’ αυτό κι ενώ το σπίτι μου πάντα είναι ανοιχτό και έχω φιλοξενήσει συγγενείς και φίλους, εγώ η ίδια αποφεύγω σαν τον διάολο το λιβάνι να φιλοξενηθώ σε σπίτια άλλων. Ελάχιστες δε είναι οι φορές που αναγκάστηκα να το κάνω.
Οι λόγοι είναι πολλοί αλλά και η άνεση παίζει επίσης το ρόλο της. Ξέρεις τι είναι να είσαι νυχτοπούλι και να πρέπει να μείνεις στο δωμάτιο που σε φιλοξενούν ξύπνιος, με κλειστά φώτα, να μην πρέπει να σηκωθείς ούτε για ένα ποτήρι νερό, ούτε να πας στη τουαλέτα, απλά για να μην θορυβήσεις και ξυπνήσεις τους άλλους;
Τώρα τελευταία όμως αποφάσισα να πειραματιστώ, Να αποδεσμευτώ εν μέρει από την δυστροπία μου αυτή και δέχθηκα μερικές σύντομες φιλοξενίες από συγγενείς και φίλους. Επίσης μετά από 30 χρόνια γάμου, άφησα τον σύζυγο σπίτι μας, μόνο ελπίζω, να κάνει τις δικές του ασχολίες αλλά να ποτίσει και τα λουλούδια μας και πήγα με 2 φίλες μια μίνι εκδρομή στο Λεωνίδιο στο Melitzazz, το φεστιβάλ μελιτζάνας και Τζαζ μουσικής. Πήγαμε με ένα αυτοκίνητο, νοικιάσαμε για τρία βράδια ένα διαμέρισμα air bnb στο κέντρο της κωμόπολης και μοιραστήκαμε τα έξοδα και τις κοινές εμπειρίες.
Ήταν εντυπωσιακό το πόσο αβίαστα κατάφερα να «διαβάσω» λίγο περισσότερο τους συγκεκριμένους συγγενείς ή φίλους. Σε στιγμές χαλαρές ή άλλων καταστάσεων.

Ταξιδιώτης στις καθημερινές συνήθειες του άλλου
Φιλοξενούμενος σε σπίτια φίλων ή συγγενών, ανακαλύπτεις ή αποκαλύπτεις «κρυμμένα μυστικά και ντοκουμέντα». Το μπάνιο όμως είναι η λυδία λίθος!
Μπορεί να μοιάζει αστραφτερό, πεντακάθαρο, αλλά οι λεπτομέρειες αποκαλύπτουν πολλά για τον χρήστη. Μια θαμπή από άλατα βρύση, μια ελαφρώς βρώμικη στις άκρες κουρτίνα μπάνιου, ή μια θολής καθαριότητας μπανιέρα σημαίνει κατ’ εμέ πολυάσχολο άτομο, που δεν προλαβαίνει μεν αλλά θέλει να τα έχει και όλα στην εντέλεια.
Κεράκια, αρωματικά χώρου, λουλουδάκια, πρασινάδες ψεύτικες ή μη, καδράκια στον τοίχο, ακόμη και μικρή καρέκλα σκαλιστή Λουδοβίκου τάδε αλλά και άλλα ντεκόρ έχω δει μέσα σε αυτά τα λίγα τετραγωνικά. Κατά τη γνώμη μου πρόκειται για μερακλή άνθρωπο, για άτομο που μπορεί και κατεβάζει ρολά όταν χρειάζεται να αποφορτιστεί από την καθημερινή ρουτίνα και στρες, φτιάχνοντας ένα δικό του ονειρικό μικρόκοσμο.
Έπειτα εκείνες οι οδοντόβουρτσες λένε τη δική τους ιστορία. Άλλες άθικτες, σαν αχρησιμοποίητες, που μπορεί και να είναι κιόλας, άλλες φθαρμένες, άλλες ταλαιπωρημένες τόσο που οι ανοικτοί θύσανοί τους κλαίνε τη μοίρα τους που τους χτύπησε αλύπητα ανάμεσα στα κοφτερά σφιχτά δόντια του νευρικού και υπερδραστήριου ιδιοκτήτη τους.
Μπουκαλάκια με αρώματα, σαμπουάν, αφρόλουτρα, μπουκάλια με απορρυπαντικά, σφουγγάρια, σφουγγαρίστρες, καλλυντικά, χάπια για τον πονοκέφαλο, οινόπνευμα, γάζες, φάρμακα, λεκάνες, λεκανάκια, ζυγαριές, όλα χωράνε σε ένα μπάνιο.
Στραβοπατημένες παντόφλες, ρόμπες για το σπίτι, προσεγμένες ή πρόχειρες, άλλοτε γαριασμένες ή πολυφορεμένες, φόρμες σινιέ ή ό,τι άνετο βγήκε από το συρτάρι, μπορνούζια, πετσέτες μεγάλες, πετσετούλες μικρές, σαπούνια και σαπουνάκια συμπληρώνουν το παζλ.
«Ευκαιρία να ξαναγνωριστούμε» σκέφτεσαι χαμογελώντας. Δεν έχει τόση σημασία ο τόπος που επισκέφτεσαι πλέον όσο η συντροφιά και το μοίρασμα.
Ταξιδεύουμε, μοιραζόμαστε, επικοινωνούμε
Μοιραζόμαστε! Επικοινωνούμε, ταξιδεύουμε στο παρελθόν, το παρόν και σχεδιάζουμε το μέλλον μαζί. Η τέχνη της μοιρασιάς εντυπώσεων, γνώσεων, πληροφοριών, εμπειρίας, κριτικών, γεύσεων, φαγητού, εικόνων, αντικειμένων κ.λ.π. είναι μεγάλη υπόθεση. Ακόμη και ο τρόπος που δίνεις, που μοιράζεσαι προσθέτει ή αφαιρεί εντυπώσεις. Θέλει μαεστρία για να ανοίξει κι ο άλλος και να δεχθεί το δόσιμό σου. Γιατί αλλιώς, χωρίς το μοίρασμα, τι θα ήταν ο άνθρωπος, παρά μια ξερή μονάδα, μια νησίδα αποκλεισμένη, απρόσιτη από φίλους.
Βέβαια και η υπερβολική συνάφεια ενοχλεί. «Θα βγάλουμε κορέους! Κάνε πιο κεί!» συνηθίζω να λέω όταν χρειάζομαι το χώρο μου, το δικό μου χρόνο, την ανεξαρτησία μου. Η ανεξαρτησία και η ενσυναίσθηση είναι οι λέξεις κλειδιά με άλλα λόγια για ένα πετυχημένο ταξίδι με φίλους ή σε φίλους.
Να βοηθήσεις με το πλύσιμο των πιάτων, το στρώσιμο του τραπεζιού ή το μαγείρεμα, να κεράσεις τις μπύρες ή κάτι άλλο αλλά και να μην πιέσεις τον άλλο να κάνει κάτι αν δεν το επιθυμεί, επειδή απλά «πρέπει». Πρέπει να διατηρούνται άϋλα ή όχι κάποια όρια. Μόνο τότε περνάνε όλοι καλά και εποικοδομητικά για την εξέλιξη και τη βελτίωση της σχέσης.

Ειλικρίνια... το κλειδί της επιτυχίας στη φιλοξενία
Η αλήθεια είναι πως και η ειλικρίνεια στις σχέσεις είναι απαραίτητη. Πόσες φορές έχουν έρθει φίλοι μας στην Πάτρα για το καρναβάλι και τους οποίους κάποιες φορές παλαιότερα τους συνοδεύαμε για να δούμε όλοι μαζί την παρέλαση. Όμως εμείς οι κάτοικοι Πατρών, ζώντας μόνιμα εδώ, έχουμε βαρεθεί την τόση πολυκοσμία, τη φασαρία, το κυκλοφοριακό χάος, τα τόσα εμπορευματοποιημένα ξεφαντώματα και την εκμετάλλευση που υφίστανται επισκέπτες και ντόπιοι από τους καταστηματάρχες που κοιτάζουν να δημιουργήσουν υπερκέρδη τις μέρες αυτές με χαμηλότερου επιπέδου παροχές για να υπερσκελίσουν τυχόν χασούρα άλλων ημερών. Έτσι πλέον αν και καταλαβαίνω τον φίλο μου, διαχωρίζω την θέση μου. «Φίλε νοιώσε αλλά και πράξε σαν στο σπίτι σου!» του λέω με χιούμορ. Με άλλα λόγια, πήγαινε όπου θες κι έλα πίσω στο σπίτι μας, όποτε θές αλλά μην με πιέζεις να σε ακολουθήσω αν δυσκολεύομαι. Καθαρές κουβέντες.
«Σε κερνώ να με κερνάς, δεν σε κερνώ να μ’ αγαπάς!
Φυσικά τίποτα σε αυτή τη ζωή δεν είναι Δωρεάν. Κι όποτε λένε ότι κάτι είναι δωρεάν, τελικά μάλλον είσαι εσύ το προϊόν. Έτσι δεν λένε; «Σε κερνώ να με κερνάς, δεν σε κερνώ να μ’ αγαπάς!» τόνιζε κάποτε ένας γέρος στο καφενείο του χωριού και μου κακοφαινόταν θεωρώντας τον συμφεροντολόγο και ωμό. Ίσως όμως αναφερόταν στο μονόπλευρο δόσιμο.
Το δόσιμο για να είναι υγιές προϋποθέτει μοίρασμα ξαναλέω, είναι αλισβερίσι, αλλιώς δημιουργεί υποχρεώσεις. Ακόμη και σε έναν ρακένδυτο αν δώσεις κάτι από φιλευσπλαχνία, είναι μοίρασμα, είναι αλισβερίσι, περιμένει κι αυτός να δώσει ό.τι έχει, την ευχή του εν προκειμένω.

Η όσμωση είναι το κέρδος
Για να έρθουμε και πάλι στις σημερινές συνήθειες που συνδέονται κατά κάποιο τρόπο με το παρελθόν, δεν μπορούμε να μην αναφέρουμε και άλλες μορφές φιλοξενίας, όπως, για παράδειγμα, η πλατφόρμα couchfurfing για ανταλλλαγή δωρεάν φιλοξενίας ή η πλατφόρμα Eatwith, όπου επισκέπτεσαι σε διάφορα μέρη ανά τον κόσμο σπίτια ντόπιων που έχουν εγγραφεί και σου παρέχουν την εμπειρία να σου μαγειρέψουν ντόπιο φαγητό, να σε σερβίρουν και να κουβεντιάσετε για δυό τρείς ώρες τρώγοντας από κοινού. Όσμωση λέγεται αυτό. Κάτι παίρνεις και κάτι δίνεις, μοιράζεσαι και πάλι δηλαδή τη στιγμή που τύχη καλή κ’ αγαθή έφερε τις δυο παράλληλες τροχιές δυό αγνώστων να διασταυρωθούν για λίγο και να ανταλλάξουν εμπειρίες. Το χρήμα που μεσολαβεί είναι στην πραγματικότητα άνευ σημασίας. Η εμπειρία μετράει.
Επίσης λίγο πιο απρόσωπες άλλες πλατφόρμες όπως Getyourguide κλπ που σου οργανώνουν περιηγήσεις με ντόπιους οδηγούς για ξενάγηση στον προορισμό της επιθυμίας σου, αντί να φορτωθείς σε φίλους ή συγγενείς που έχεις ή δεν έχεις διαθέσιμους. Έπειτα δεν είναι λίγες οι φορές που έχουμε ακούσει ή και βιώσει, για μικροτσακωμούς, καυγάδες και χωρισμούς ύστερα από την μεγάλης διάρκειας συνάφεια με συγγενείς ή φίλους. Άλλωστε το ψάρι όπως κι ο μουσαφίρης μετά από τρείς μέρες δεν λένε ότι βρωμάει;

Και να που εγώ που σας τα γράφω όλα αυτά, περιμένω με ανυπομονησία να έρθει από το Σικάγο της Αμερικής, για να τη φιλοξενήσω η δευτερανιψιά μου, η κόρη της πρώτης εξαδέλφης μου δηλαδή, τρίτη γενιά μεταναστών και οι οποίες μαζί με τη θεία μου (αδελφή της μητέρας μου) ζουν μόνιμα στο Σικάγο.
Εχω να την δώ τουλάχιστον δεκαπέντε χρόνια, όταν μας είχε και πάλι επισκεφθεί με την μητέρα και τη γιαγιά της, τη θεία μου από το Σικάγο όπως χαριτολογώ αναφερόμενη στην ασπρόμαυρη ελληνική ταινία με τη Γεωργία Βασιλειάδου σε ρόλο προξενήτρας. Την αγαπώ όμως και αυτήν και όλη την οικογένειά της. Ο δεσμός μας, αν και πιο πολύ φιλικό θα τον χαρακτήριζα πλέον, υπάρχει πάντα. Η κλωστή δεν κόβεται κι ας σταματά η ροή του κουβαριού πολλές φορές και επί μακρόν.
Και τώρα λοιπόν, με χαρά, σχεδιάζω τι θα της μαγειρέψω που να είναι ελληνικό, από την πατρίδα της γιαγιάς της, που να είναι νόστιμο, εντυπωσιακό και να μην παχαίνει, που να μην έχει δοκιμάσει, και ακόμη πού θα την πάω για να περάσει καλά, πού θα περιηγηθούμε, να της δείξω τα αξιοθέατα, τους αρχαιολογικούς χώρους και …και…και όλα αυτά συμπυκνωμένα για να χωρέσουν όλα σε τόσο στενά χρονικά περιθώρια.
Είπε το κορίτσι: «Θεία μου να μείνω σε ξενοδοχείο καλύτερα»
Εγώ: «Αποκλείεται. Το σπίτι μας είναι σπίτι σου και το εννοώ. Είναι μικρό αλλά μεγάλο»
Εκείνη ενθουσιασμένη: «ΕΥΧΑΡΙΣΤΩΩΩ. Ανυπομονώ σα συναντηθούμε»
Αυτή είναι η χαρά της φιλοξενίας! Ποιος νοιάζεται για το ακριβό και το φθηνό; Σημασία έχει η συνάντηση, η επικοινωνία, το μοίρασμα.



